In de kijker

Grondvest

Ook in het noorden van ItaliŽ roert zich watÖ
25-10-2017

Ook in het noorden van Italië roert zich wat…

 

Veneto en Lombardije stemden afgelopen zondag in referenda voor meer fiscale zelfbeschikking. De twee Italiaanse regio’s willen meer autonomie over de besteding van hun middelen en wensen vooral dat de centen beter terugvloeien naar de eigen streek. De financiën van de Italiaanse staat worden namelijk voor een goed deel in regio’s zoals Veneto en Lombardije opgehaald, maar daar krijgen ze naar verhouding weinig voor terug. Samen zijn ze goed voor 30% van het Italiaanse BBP. Dat moet veranderen, stelt Luca Zaia, de regionale president van Veneto, samen met zijn Lombardische ambtsgenoot

Roberto Maroni. Tegelijkertijd haasten ze zich te benadrukken dat het Veneten en Lombarden er niet om gaat zich los te maken uit Italië, zoals de Catalanen dat willen doen in Spanje.

 

Zolang het binnen het kader van de Italiaanse grondwet gebeurt, kan over meer autonomie wel degelijk worden gesproken, aldus de Italiaanse eerste minister Paolo Gentiloni. De eenheid en ondeelbaarheid van het ene Italiaanse vaderland mag echter niet ter discussie staan. De reactie van Rome op Milaan en Venetië (de respectievelijke hoofdsteden van de autonomie-gretige regio’s) zet wel aan tot denken. Rome voert een achterhoedegevecht tegen een proces dat al lang in gang is gezet en steeds meer ‘ampleur’ krijgt, overal in Europa.

 

Meer autonomie – of moeten we zeggen: onafhankelijkheid? – kan volgens Rome dus besproken worden maar moet getoetst worden aan de grondwet. Puur politiek gesproken is dat uiteraard een perfect verdedigbaar standpunt vanwege Rome. Juridisch gezien is het maar de vraag of Veneten en Lombarden vroeg of laat niet wel degelijk de stap naar een eigen grondwet zullen kunnen zetten. Ze kunnen dat evengoed als de Catalanen in Spanje. Om hoogsteigen evengoed politieke redenen willen de regio’s nog niet zover gaan. Maar ‘onafhankelijkheid’ is een relatief begrip. Onafhankelijkheid is een niet-woord. Een begrip met ‘-on’ ervoor, dat in de wereld eigenlijk niet bestaat. Buurlanden werken altijd met elkaar samen, of er moet open oorlog zijn en zover zal het wel nooit komen in Noord-Italië. De vraag is veeleer wie de bevoegdheid kan opeisen om een grondwet in voege te doen treden. Dat kan alleen een gemeenschap die er al een lange mars naar zelfbestuur met eigen instellingen heeft opzitten. Veneto en Lombardije zijn, net als Vlaanderen, nog niet zover gevorderd als de Catalanen. Maar het steeds verder voortschrijdend autonomieproces is ook daar al lang ontsproten. Wordt ver-volgd en met veel aandacht ge-volgd door de VVB en door ICEC.

Terug naar overzicht