In de kijker

Grondvest

Toespraak Bart De Valck
22-1-2017

Toespraak VVB nieuwjaarsontmoeting zaterdag 21 januari 2017

 

Geachte gastheren van de Marnixring Hanze,

Beste leden en bestuursleden van de VVB,

Beste VVB sympathisanten,

Beste Veerle, weduwe van Herwig Van Onckelen,

Geachte politici en leden van de pers,

Geachte gastspreker,

 

Voor ieder van u een goede gezondheid en een voorspoedig 2017.

De VVB heeft een hobbelig parcours in 2016 in schoonheid kunnen afsluiten.

Onze kersverse directeur Bert heeft zonet met concrete argumenten aangetoond, dat de VVB de afgelopen maanden de juiste beslissingen heeft genomen om de uitdagingen van morgen op een professionele manier aan te pakken. We zijn er klaar voor en we hebben er zin in.

Als een ambtenaar die de sociaal-culturele volwassenenwerking opvolgt ons bezoekt en onze soepelheid in het nemen van beslissingen looft, zoals afgelopen decembermaand, dan mogen we stellen dat we goed bezig zijn, ook al zeggen sommigen van niet.

Ik mag mijzelf een trotse voorzitter noemen!

En als één van de medewerkers met een staat van dienst van meer dan twintig jaar me in een enthousiaste bui vertelt dat dit hoofdbestuur een ‘dreamteam’ is, kan ik alleen maar trots zijn op het potentieel aan veelzijdige krachten, waarop en waarmee we kunnen bouwen.

De VVB heeft het A-team niet uitgevonden, maar de Vlaamse versie ervan staat klaar om tussen te komen waar nodig.

Laat ons duidelijk wezen. Om het met de woorden van de Fixkes te zeggen: niemand van ons die BA of Mad Murdock wilde zijn. En elke gelijkenis met bestaande figuren is uit den boze.

En de VVB: dat bent u en ik.

Een ledenorganisatie van bewegende individuen. Van Vlaamse vereniging geëvolueerd naar een onafhankelijkheidsbeweging in de brede zin van het woord.

Ik ben in het bijzonder fier op die afdelingen, ledenwervers, leden en bestuursleden die ook vorig jaar ‘duchtloos hebben doorgevaren’.

Mensen die met een open geest deuren openen voor anderen in de zoektocht naar de juiste sleutel om de samenleving te ontsluiten. Ontsluiten voor het samenhorigheidsgevoel dat het cement is van de Vlaamse natievorming

En ik maak met de woorden ‘duchtloos doorgevaren’ allusie op een boek dat werd uitgegeven ter gelegenheid van 25 jaar TAK-werking. We bevinden ons hier in een maritieme ruimte. Dat schept perspectieven om op een interessante manier te kijken naar onze VVB-projecten.

Een stevige toast op die tientallen positief ingestelde militanten die duchtloos en onbaatzuchtig dag na dag werken aan ons aller droom. Een eigen staat, een veilige thuishaven waar het fijn is om wonen.

‘Sinn Feinn’, in het Iers.

Wijzelf moeten de klus klaren en op ons pad vinden we ongetwijfeld medestanders, die gecharmeerd zijn door het positieve verhaal van de Vlaamse natievorming.

Deze unieke locatie, waar we ons nu bevinden, is hoogst symbolisch. Ze brengt het verhaal van twee miljoen mensen, onder wie Albert Einstein. Al die mensen gingen vanuit Antwerpen op zoek naar een onzekere maar betere toekomst.

Naast de honderdduizenden uit Oost-Europa, verlieten een heel aantal vooral Oost- en West- Vlamingen hun Vlaamse thuishaven. Ze deden dat met tegenzin, omdat hun vaderland er enkel één was de heersende francofone politieke elite en haar collaborerende ambtenaren.

Vlamingen, die aan boord stapten voor een lange overtocht naar Canada of Amerika in de hoop daar het geluk te vinden. Ze gingen ook op uitnodiging. Niet van één politica, maar van een natie-in-volle-opbouw, de VS.

In tegenstelling tot de ‘Red Star Line’, die er wel in slaagde de passagiers op bestemming te brengen, bevinden wij ons nog steeds met tegenzin in het onderruim van de Belgische Titanic, ooit versleten voor onzinkbaar, want ‘une et indivisible’. Een vergelijking die, voor zover ik weet, al decennia meegaat en nog niets aan actualiteitswaarde heeft ingeboet. Integendeel.

Mooi en robuust van buiten, één grote chaos in de machinekamer. Een groot gapend gat in de romp, waar Vlaamse matrozen continu bezig zijn met het leegpompen van de compartimenten.

Omdat de Vlaamse motor in revisie is en de kapitein op bevel van de schipper van de Titanic zelf zijn koers niet mag uitzetten, sleurt de Waalse sleepboot zowel de zinkende Titanic als de Vlaamse sleepboot verder mee uit koers. Het Waalse bootje kan vol gas geven, op de Titanic is het pompen of verzuipen en het Vlaamse slepertje kampt, tot overmaat van ramp, ook nog eens met gebrek aan brandstof.

Is muiterij of burgerlijke ongehoorzaamheid hier niet op zijn plaats?

Moeten de Vlaamse matrozen het zinkende Belgische schip niet verlaten en steun betuigen aan vastberaden Vlaamse kapitein van een nieuwe en wendbare boot?

Moeten wij de Waalse kapitein niet overtuigen om de ballast van de Belgische Titanic af te gooien en zo de kans geven een eigen koers te varen? Responsabilisering, weet u nog?

Moet de Vlaamse kapitein niet alle steun krijgen wanneer hij zijn koers en snelheid bepaalt op vraag van de passagiers? U en ik namelijk?

Genoeg over onze zilveren droomboot.

Even terug naar het voorbije jaar en de vraag die op Mimi’s en andere lippen brandt.

Wat hebben we van het voorbije jaar geleerd?

Wel, het Belgisch politiek correcte logboek vertelt ons onder meer dat België 8.008.711 Franstaligen kent. Volgens Didier Reynders cijfers berekend op basis van ernstige doordachte methodes.

Wat uiteraard meer zegt over de betrouwbaarheid van Didier Reynders als ‘bon Belge’, dan over zijn rekenkundige talent.

Dat de taalgrens een stakingsgrens is. Dat vernamen we ook. Maar was en is niks nieuws.

Dat het CETA-verhaal voor Waals gebruik was.

Dat Sinterklaas verhuisd is van Spanje naar Wallonië om er de werkweek met één dag te verkorten en een derde van de Waalse kindjes een sociale woning in hun schoen te schuiven.

We leerden dat ‘post-truth’ het woord van het jaar is en dat Luk Van Biesen het eerste slachtoffer werd van ‘fake news’.

Dat het Belgische asielbeleid van Theo Francken met de grond gelijk moet gemaakt worden, omdat het door en door Vlaams is.

Dat een minister van Binnenlandse Zaken de ogen moet sluiten voor de talloze rondjes Vlamingen pesten in Brussel. En dat FDF-kapoentje Maingain in België het francofone voorrecht heeft de communautaire stilte te mogen doorbreken.

Dat vooral Open Vld, sp.a en Groen de grote promotoren zijn van de herfederalisering ter meerdere eer en glorie van een beter werkend Belgisch bestuur.

Dat dit de zoveelste oeverloze gooi is naar een zoveelste onmogelijke opdracht.

We leerden dat zes (6!) staatshervormingen sommigen doet weglopen van de conclusie dat België onwerkbaar is en er daarom vooral meer moet worden geblokkeerd, door opnieuw meer België te installeren. De vlucht achteruit van institutionele reactionairen.

En ja…

… dat aan de goede voornemens van de federale regeringspartijen om het land te houden in een communautaire coma-modus op 22 maart van vorig jaar abrupt een einde kwam met de aanslagen in Zaventem en Brussel.

Dat buitenlandse commentatoren en veiligheidsspecialisten spraken van een ‘failed state’.

Dat federaal beleid niet rijmt op veiligheid, concludeerden de Vlaams-nationalisten van de N-VA al naar aanleiding van hun congres van 2014.

Als het herfederaliseren van Justitie en politie op het verlanglijstje van Gwendolyn Rutten staan, dan zullen we haar veel succes toewensen. De dozen Prozac liggen al klaar in het secretariaat.

Wel, na al dit fraaie ‘fake news’, zal het u misschien raar in de oren klinken, maar dergelijke berichten kunnen ons enkel hoopvol stemmen.

Zelfs mijn goede en enige vriend van BUB, Bruno Yammine, bracht hoopvol nieuws in dit vastgevroren politiek communautaire landschap:

“Confederalisme is niet werkbaar in België,” aldus Bruno. Touché, denk ik dan.

En wie mij kent weet dat ik in elke toespraak positief denken verkies boven doemspraak.

En dat wij als VVB elke verandering in de samenleving aangrijpen om er een wervend toekomstverhaal aan vast te knopen.

Niet alleen omdat Statler-en-Waldorfgedrag meer afstoot dat aantrekt.

Neen, vooral omdat wij ervan overtuigd zijn dat we nu op een kruispunt staan. Een zevensprong waar juiste keuzes moeten gemaakt worden.

Vlaanderen verlangt, kijkt uit naar partijen die de juiste koers varen. Op ramkoers als het moet.

De VVB kan geen ‘fake news’ brengen. Omdat wij weten dat het gezond verstand van de Vlaming er niet van houdt voor den domme gehouden te worden.

Als het niet stormt, dan leer je niet omgaan met de wilde krachten van de natuur.

Elke storm brengt inzicht en kennis met zich mee.

En uit de stormen van het afgelopen jaar zien we na het opklaren een hoopvol straaltje zon opduiken.

2017 is ongetwijfeld het jaar van de hoop. Zeker voor de Catalanen en de Schotten.

Maar ook voor Vlaanderen, als we dat tenminste zélf willen.

Hoopvol kijken we uit naar het uitroepen van de Catalaanse staat in het najaar.

Er is hoop; als we onze Jan Jambon mogen geloven, is dit feit zelfs een federale regeringscrisis waard!

Er is hoop, wanneer er vanuit het kabinet-Weyts maatregelen genomen worden om de oorspronkelijke Gordel weer op het spoor te krijgen.

Er is hoop, als de Vlaamse Regering overleg pleegt met leden van de Catalaanse Regering over hun Catalaanse grondwet. Dat heet kruisbestuiving. Hopelijk mag dat dan wederzijds vruchten dragen.

Er is hoop, wanneer onze minister-president Geert Bourgeois binnenkort de minister-president van Corsica ontvangt en hiermee een statement ten beste geeft wat het recht betreft van de Corsicanen op een eigen staat.

Er is hoop, als onze minister-president daadwerkelijk werk maakt van het uitwerken van een uitstapscenario uit België en van de Vlaamse Grondwet een wervende engagementsverklaring maakt voor een welomschreven en solide Vlaamse natie.

Er is hoop, wanneer er organisaties zijn, zoals het OVV, die werken aan de versterking van onze Vlaamse identiteit.

Er is hoop, wanneer communautaire dwarsliggers van TAK in de geest van Flor Grammens de taalgrens blijven bewaken.

Er is hoop, zolang er onversneden Vlaamse fracties bestaan, zoals die van Wouters en Vuye en van het Vlaams Belang. Hun functie is het de Belgische ministers, ongeacht hun partijpolitieke strekking, het communautaire vuur aan de schenen te leggen. Zeker als het gaat over de toepassing van de taalwetgeving en over communautaire scheeftrekkingen en misbruiken. ‘Taalgrens is staatsgrens’ blijft een Vlaams principe waar wij nooit mogen en zullen van afwijken.

Er is hoop, als de parlementaire democratie voor iedereen geldt.

Er is hoop, wanneer Belgische systeempolitici en de systeempers, die het parlementaire debat naar hun hand trachten te zetten, minder en minder vat krijgen op de werkelijkheid, de waarheid die ons omringt.

Er is hoop, als alle democratische strekkingen verantwoordelijkheidszin verkiezen boven partijpolitiek of eigenbelang.

Er is hoop, wanneer burgemeesters, zoals Kurt Ryon, complexloze burgerzin koppelen aan Vlaams-nationaal engagement.

Er is hoop, wanneer Waalse denkers als Jules Gheude via een open brief aan Paul Magnette het Waalse volk oproepen om zich voor te bereiden op een post-Belgisch tijdperk.

Er is hoop, als duizenden Herwig Van Onckelens hun VVB-schouders zetten onder het project van de Vlaamse staat.

Er is hoop, als we allen één kunnen en durven zijn wanneer het om de natie gaat. Eric Defoort, die net als VVB-organisatieman Herwig Van Onckelen recent van ons heenging, schuwde de controverse niet. Hij hield ieder van ons evenwel voor: ben ik in de eerste plaats lid van een club in de Vlaamse Beweging of daarbuiten of… ben ik in de eerste plaats een strijdbaar Vlaming? Ons engagement moet ons verenigen en niet verdelen. Zo worden we onstuitbaar.

Er is hoop, als een verregaande samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland leidt tot een Europees Groot-Nederlands toekomstproject.

Er is hoop, indien de beleidsmakers in Vlaanderen in de geest van die andere ex-voorzitter, Ivan Mertens, ook al zaliger, in de spiegel durven kijken en hun hart bevragen: is wat ik doe goed voor Vlaanderen? Wat heb ik vandaag goed voor onze gemeenschap gedaan? Alice Nahon was dus duidelijk Vlaams-radicaal. Voor wie dat nog niet wist. Vereniging, ‘samen’ maakt onstuitbaar, maar gestaagheid, niet-aflatende en toenemende druk al evenzeer. Tot de dammen breken.

En om het met de aanbevelingen van nationaal bestuurslid Hilde Heyvaerts te zeggen: er is hoop zolang liefde voor Vlaanderen de drijvende emotie blijft van ons engagement.

Het is niet nodig te hopen om te ondernemen, noch te slagen om te volharden.

Wijze woorden van een van de weinige ‘niet fake’ nobelen, Willem van Oranje, die echt begaan was met het wel en wee van zijn Nederlandse medeburgers.

Een visie die door de VVB bijgetreden wordt. Denken-durven-doen. Dat is ook ons motto.

Denken, durven, doen en dat ‘Nu het nog kan’. Het is de titel van het essay van onze stafmedewerker en procesbegeleider van ons Witboek Vlaamse Staatsvorming Steven Utsi. Het werk aan dit Witboek komt dit jaar, dankzij de medewerking van tal van experts en geëngageerde Vlaamse burgers, op toeren. Het is meteen ons aanbod aan Vlaanderen én ons memorandum aan de Vlaamse politieke partijen voor verkiezingsjaar 2019.

‘Nu het nog kan’. Ik haal graag twee passages aan uit het boek:

“Ontsnappen aan handelen is te langen leste onmogelijk, want er is de voortdurende stuwende kracht van de geschiedenis, van de ritmiek van de natuur en van culturele tradities, maar uiteraard eveneens van punctuele beslissingen van mijn leefgemeenschap en van mezelf als persoon.”

We worden allemaal voor onze verantwoordelijkheid geplaatst, of we dat nu willen of niet.

En elders in het boek:

 

“Wij kijken met een onmiskenbare terughoudendheid naar het maken, vormen en kneden van mens, samenleving en wereld, maar we zijn wel van mening dat wij moeten doen wat kan.”

Dat betekent zoveel als: aan de slag! En alle winst op de weg naar onafhankelijkheid is meegenomen. Er moet gewerkt worden, ons pad verloopt niet over rozen. Maar incrementele stappen, naar Catalaans en Schots model, zijn de zekerste weg naar autonomie.

Vlaamse politici! Mis de boot van de toekomst niet!

Nu het nog kan! Bereid de Vlaamse toekomst voor. Want België is niet alleen een ‘failed state’, het is ook een ‘fake state’. België is een ongeleid projectiel geworden voor zichzelf en zijn Europese omgeving. De maskers zijn afgevallen. Voor de internationale buitenwacht wordt het steeds duidelijker dat achter het ‘fail’ het identiteitsloze vacuüm zit van het ‘fake’, van de lege huls die België is, nu, maar ook vroeger, tot in het grauwe verleden van Vlaanderens onmondigheid. En beterschap zal uitblijven, want krachtigere entiteiten zullen in de plaats treden. Dat is geen ‘fake news’.

De Catalanen en de Schotten doen het ons voor. Ze doen dat schouder aan schouder, want als het om de natie gaat: dan zijn ze één. Ze doen dat ook methodisch en gestaag, Nahon-gewijs. Een succesformule. In een veranderend Europa, kan en mag Vlaanderen niet achterwege blijven.

De Schotten en Catalanen leggen de fundamenten voor een EU die op culturele duurzaamheid zal zijn gebaseerd. Vrijhandel, zeker. Maar recht op identiteit en een nationale vertaling van die identiteit: zeer zeker ook. En zelfs op de eerste plaats. Zonder herkenbaarheid en recht op affiniteit met de naaste: geen solidariteit. Geen onbevangen samenleven, geen democratie van geven en nemen. Geen economisch succesverhaal.

Wie hierin zijn tanden durft zetten: zij zijn de voorhoede van het nieuwe identitaire Europa. Om ons positieve verhaal de nodige luister bij te zetten, realiseerden we twee nieuwe folders - een over het pad naar de republiek en een waarin we ons als onafhankelijkheidsbeweging voorstellen. Dit drukwerk geeft ook onze door de goede zorgen van internationaal VVB-ambassadeur Steven Vergauwen volledig vernieuwde promotiebus extra impact. De bus kan hier vandaag worden bezocht en folders kan u meenemen. Draag met ons de boodschap uit.

De VVB roept ook het middenveld, de bedrijfs- en de marketingwereld op om zich voor te bereiden op een nieuwe realiteit. Een soeverein Vlaanderen. We zijn hier samen in her Red Star Line Museum, heel betekenisvol. In de Montevideostraat nog wel. Het kan niet straffer: Montevideo was de stad waar in 1933 een internationale conferentie doorging over de criteria om een nieuwe staat te kunnen erkennen als lid van de wereldgemeenschap van onafhankelijke landen. Het zijn er drie: (1) een welomschreven grondgebied, (2) een stabiele, autochtone bevolking en (3) het vermogen om contacten aan te knopen met andere staten, dus de erkenning van de internationaalrechtelijke ordening.

Vlaanderen past volmaakt in het plaatje - iets waartegen, naar ik vermoed, Jonathan Holslag geen bezwaar aantekent. Daarbij komt nog de autonome institutionele dynamiek van onze Vlaamse politieke instellingen en, niet in het minst, de goesting van de Vlaamse Beweging om door te stoten naar onafhankelijkheid. Dus de teerlingen zijn gegooid. De VVB zal de komende maanden contacten aanknopen om te onderzoeken hoe middenveld, bedrijfsleven en marketingwereld met ons een eind weegs willen gaan om zich klaar te maken voor de toekomst. Is het maar halfhartig, dan tenminste omdat als middenveldorganisatie een koude start maken in een plots onafhankelijk Vlaanderen allesbehalve een kosteneffectieve strategie is.

Want wie zegt: ‘Vlamingen’ - die zegt ook: ‘organisaties, besturen’. Politiek, maar ook cultureel en sociaal. En bestuurlijk, van hoog tot laag. Onze steden en gemeenten, onze plaatselijke besturen hebben mee de opdracht het beste in hun burgers wakker te roepen. Tegenover dat actief burgerschap plaatst gemeente of stad goede dienstverlening. De zesde staatshervorming laat onze lokale besturen evenwel in de financiële kou, met alle gevolgen van dien voor het kostbare sociale weefsel. De VVB zal dit jaar een campagne op gang trekken van burgemeesters en besturen om dit vraagstuk, deze benadeling van Vlaanderen, mee tot inzet van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 en de nationale verkiezingen van het jaar erop te maken. We lanceren een burgemeesterforum en hopen, onder de auspiciën van onze voormalige politiek secretaris Willy De Waele, op een regelrecht ‘burgemeesterseffect’, zoals op het hoogtepunt van de BHV-strijd.

Zijn we weer aan het complotteren? Dat is maar hoe je het bekijkt. De VVB steunt in elk geval de piraterij. Wij steunen samenzweringen voor vrijheid van handelen. Nood kan wet breken.

En ook dit jaar zal de VVB het Vlaamse kompas mee in de gaten houden.

En de VVB, ik herhaal, dat bent u.

Het zijn jullie, de Jan-Piet-Joris-en-Corneels van Vlaanderen, die trachten vanop de brug onze stuurmannen de duidelijkste navigatiekaarten aan te reiken. We varen graag binnendoor waar het kan, zonder omwegen op het doel af.

We kunnen dan, zeker sociaal en psychologisch, de vlucht van de Vlamingen naar heinde en verre keren. Ik bedoel de geografische uitwijking naar betere streken, waarvan deze locatie getuigenis aflegt. Maar ik bedoel ook de zijnsvergetelheid van de Vlamingen in eigen land. Wat verdrongen is, zal opnieuw ongeremd kunnen stromen: de beleving van wie we zijn en wat dat kan betekenen voor Europa. Anton van Wilderode hoopte dat Vlaanderen, eenmaal het een staat zou vormen, “weer vaderhuis zou zijn voor zijn verstrooide kinderen”. Verstrooid, in de twee betekenissen van het woord.

De tijd van luidkeels langs de kade roepen ligt achter ons. Ligt al lang achter ons.

Of toch nog deze zee- en zegekreet: VVB, hou-zee!

 

Bart De Valck

Terug naar overzicht