Kort (rubriek gepubliceerd in Doorbraak) 1999

KORT –GEPUBLICEERD IN DOORBRAAK 1999

JANUARI 1999

§ VEREIN

In Duitsland bestaat sinds ongeveer één jaar een Verein zur Wahrung der Deutschen Sprache. De nationale voorzitter, een professor in de statistiek aan de universiteit van Dortmund, heeft al enige successen geboekt. Zo “verduitsten” kledingfabrikant C&A en Deutsche Telekom (onze Belgacom) onder druk van de VWDS hun reclamecampagnes eerder dit jaar (Time Magazine).

§ VU-ID

De alliantie tussen de Volksunie en ID21 is een feit. Op het alliantiemoment waar de samenwerking beklonken werd, werd Vlaamse soevereiniteit als een breekpunt voorgesteld. Ook ID-21-voorman Vincent Van Quickenborne schaarde zich achter de OVV-tekst ‘VLAANDEREN STAAT IN EUROPA’. Een aantal VU-militanten had echter zelf voor een Leeuwenvlag moeten zorgen, want daar was het toch lang zoeken naar, in de Antwerpse Arenbergschouwburg.

§ VU-ID (BIS)

Op datzelfde alliantiemoment verklaarde Bert Anciaux enkel Nederlandstalige kiespropaganda te voeren in Brussel. Hij kreeg er heel wat applaus voor. De dag ervoor drukte VLD-volksvertegenwoordiger Guy Vanhengel ons nog op het hart dat een tweetalige campagne zou gevoerd worden voor de open stadslijst van VLD, VU-ID21 en onafhankelijken. Ze hebben daar nog één en ander uit te praten.

§ PRESTIGIEUZE PRIJS

De Visser-Neerlandiaprijs van het ANV gaat dit jaar o.m. naar het Vlaams Komitee voor Brussel. Toeval wil dat het VKB in ’99 ook zijn 65ste verjaardag viert. Naar aanleiding van deze twee gelegenheden wordt het VKB gehuldigd in de Gotische Zaal van het Stadhuis van Brussel op vrijdag 12 februari om 20 uur. Sprekers zijn o.m. VKB-voorzitter Joost Rampelberg, Hugo Weckx en minister Brigitte Grouwels.

§ DOPING

In Vlaanderen zijn er ca. 2000 dopingcontroles per jaar. In Wallonië moet de eerste nog gebeuren.

§ TRANSFERS

Nieuwe studies brengen de transfers van Vlaanderen naar Brussel en Wallonië verder in kaart. Op een recent colloquium over fiscale autonomie, georganiseerd door het kabinet Demeester, blijkt uit een studie van KBC dat de transfer via de sociale zekerheid van Vlaanderen naar Brussel gestegen is van 6, 6 miljard in 1990 tot 33,2 miljard in 1996.

§ BAD MARRIAGE

In een speciale editie van Time over Europa behandelt ene Luc Sante België. Onder de titel A house divided vergelijkt de auteur België met ‘a bad marriage’. ‘De achtergrond van het probleem is dat de Nederlanssprekenden in het noorden rijk en relatief goed georganiseerd zijn. Zij zijn het beu om de Franssprekende Walen uit het Zuiden mee te zeulen. Die zijn arm en zeer slecht georganiseerd.’ Om te besluiten met: ‘Ik ben even zwak als de andere Belgen. Ik heb er geen oplossing voor. Geef me ondertussen maar een pint.’

§ SHERRY

In tegenstelling tot de Walen zijn de Vlamingen sherrydrinkers. 85% van de in België beschikbare sherry wordt door de Vlamingen gedronken, 10% door de Brusselaars en 5% door de Walen. Sherry, een Vlaamse drank dus. Gelukkig zijn er nog statistieken. Vraag is natuurlijk welke gewestregering hier eerst op reageert. Een reclameverbod voor sherry misschien?

§ STERRENOORLOG

Er is een communautaire rel in de maak bij de Star Wars fans. De Vlaamse fanclub is er niet over te spreken dat de Vlaamse kijkers moeten wachten op The Phantom Menace omdat de verdeler wil wachten tot ook de Franse gedubte versie klaar is. Amerikanen krijgen de film te zien in mei, overal elders in juli en in België komt Star wars pas in oktober. De Vlaamse fanclub roept op om de film in het buitenland te gaan bekijken en zo de film te boycotten.

§ PS

In heel wat gemeenten in Vlaams-Brabant buste de PS een wel zeer vreemd pamflet. Hierin wordt de Vlaamse overheden verweten een ‘guerillastrijd tegen de communautaire vrede’ te voeren, ‘een op wraak berustend nationalisme te scheppen’ en niet afkerig te staan tegenover het ‘neo-fascistisch getinte Vlaams Blok’. De PS stelt zichzelf en de Franstalige politiek en cultuur gelijk met ‘vrijheid, gelijkheid, broederlijkheid’ en zet die nobele waarden tegenover de Vlaamse ‘onverdraagzaamheid, xenofobie en onrechtvaardigheid’. De PS is initiatiefnemer van een wet die racistische partijen dotaties wil ontzeggen.

§ INTEGRATIE

Met het EU-stemrecht tegen de achtergrond, hebben de CVP-afdelingen van Tervuren, Hoeilaart en Overijse de handen in elkaar geslagen en een ‘Gemeenschappelijke verklaring m.b.t. de opvang en de intregratie van anderstalige inwoners’ opgesteld. Deze drie gemeenten tellen elk meer dan 10% eurocraten. Benieuwd wat het zal worden.

§ ’98

Wie de Nederlandstalige versie van het nieuwe besturingssysteem Windows98 installeert, krijgt daar na een tijdje de vraag in welk land hij zich bevindt. Daarbij krijgt de gebruiker een schier oneindige lijst keuzes. Wie in België woont, kan kiezen tussen België (Frans) en België (Waals). Bill Gates weet blijkbaar ook weinig van de situatie af.

§ PEILINGEN

Driemaandelijks publiceert de Libre Belgique haar stemverwachtigen. In Brussel geeft die peiling aan het Vlaams Blok bijna evenveel stemmen (4,5%) als CVP (2.6%) en VLD-VU-ID21 (2,4%) samen. Het Front National zou 5,1% van de stemmen in de wacht slepen.(LLB-FET)

§ X1

Uit een spreekbeurt van X1 in Brugge op 11 december 1998 bleek dat haar getuigenis verschillende malen verkeerd werd verstaan of geïnterpreteerd omdat Franstalige ondervragers of chefs vaak onvoldoende Nederlands verstonden.

§ UWE

Wanneer de Union Walonne des Entreprises zichzelf voorstelt op internet, geeft het meteen een kaartje mee om aan de voorbijganger duidelijk te maken waar Wallonië ligt. Brussel wordt daarbij meteen midden op de taalgrens gelegd. Hopelijk kennen de Waalse ondernemers meer van bedrijfsleiding dan van aardrijkskunde.

§ TAAL

Ene Professor Ludo Van Der Heyden is zoals vele Franstaligen bedroefd dat het Engels zich opdringt als enige omgangstaal in Europa. In Le Soir pleit de professor er dan ook voor om te bepalen dat het Frans de enige juridische taal is van de Europese instellingen... ‘Er zou in Europa een soort werkverdeling moeten komen...de handels(taal) voor de Engelsen, de bank(taal) voor de Duitsers, (de taal van) het recht en het gerecht voor de Fransen...’ Als we nu eens gewoon alles in het Nederlands deden?

§ TWEETALIG

De vorst hield tijdens zijn kerstboodschap een pleidooi om het koninkrijk te behouden (we zouden er wel eens armer van kunnen worden). Ook pleitte hij ervoor de andere landstaal te leren beheersen. Wellicht werd hij daarin gesteund door zijn echtgenote. Die leerde in een ongelooflijke inspanning op een week tijd Nederlands, iets waar ze de voorbije decennia nooit in geslaagd is.

FEBRUARI 1999

§ VLAGGENVERTOON

We kregen wat reacties binnen op ons kortje van vorige maand, waarin we schreven dat de Leeuwenvlag op het VU-ID21 alliantiemoment ‘ver te zoeken’ was. Onder meer Laurens Appeltans vond dat we ‘zwaar uit de bocht’ gingen door ‘een bericht uit ‘t Pallieterke zonder enige kritische zin te kopiëren.’ Onze redacteur was echter wel degelijk aanwezig. Net als de leeuwenvlag overigens, maar vanop de persbanken sprong die niet bepaald in het oog. Om dan te schrijven dat ze ‘ver te zoeken’ was, was misschien eventjes té letterlijk.

§ DEHAENE VLAAMS?

In de diensten van federaal eersteminister Jean-Luc Dehaene werken er 111 Franstalige en slechts 96 Nederlandstalige contractuelen. In het departement Financiën bedraagt het aantal Nederlandstaligen 52,26%. Op het ministerie van Justitie zijn de aantallen: 851 Fanstaligen en 721 Nederlandstaligen. Waar woont de grote meerderheid in dit land ook al weer?

§ BRUSSEL

Brigitte Grouwels trok Vlaanderen rond met een project om Brussel bekend en bemind te maken. Op het slot van die tournee werden de conclusies bekend gemaakt van een vrijblijvende enquête onder de belangstellenden voor de tournee. Hieruit blijkt dat meer dan 40% van de Vlamingen de Vlaamse zichtbaarheid in Brussel wil zien verhogen. De grootste problemen in de hoofdstad zijn voor hen het communautaire vraagstuk (21,4%) en het verkeer (21,7%). (DS, 21 jan.)

§ MINDER BELASTINGEN

Veel belastingplichtigen hebben recht op een vermindering van hun onroerende voorheffing, maar weten dit niet of vergeten ze aan te vragen. De Vlaamse overheid int die belasting vanaf 1999 zelf en de verminderingen zullen nu automatisch worden toegekend. ‘Als Vlamingen recht hebben op belastingverminderingen, dan horen zij dat te weten’, zegt minister Wivina Demeester (DS, 10 jan.)

§ VAKBONDEN STAPJE VOORRUIT

Binnen de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (Serv) zijn VEV en NCMV duidelijk gewonnen voor verdere federalisering. De Vlaamse vakbondsvleugels van ACV en ABVV lijken voorstander van een voorzichtig stapje in de richting van meer autonomie. Servvoorzitter Xavier Verboven (ABVV) heeft het over ‘deelaspecten die kunnen worden bekeken’. Wetenschappelijk onderzoek wél, fiscale autonomie een beetje, ziekteverzekering en kinderbijslag ‘in ieder geval niet’. Vraag is tot welk Servcompromis dit kan leiden. (DM, 23 jan.)

§ GEHANDICAPT

In Wallonië is één volwassene op 33 erkend als behoeftige gehandicapte, in Vlaanderen 1 op 45. Dit heeft te maken met het hoger aantal armen in Wallonië, maar volgens Guy Tegenbos ‘voorzeker ook met een verschillende beoordeling van de dossiers’. De dossiers worden behandeld door gescheiden diensten die ieder hun “rechtspraak’’ ontwikkelen.(DS, 5 jan.)

§ ZWITSERSE LEERMEESTERS

Uit het antwoord van de minister van transport op een vraag van VU-vertegenwoordiger Karel Van Hoorebeke bleek dat Sabena op 1 maart 1998 243 Nederlandstalige en 194 Franstalige piloten tewerkstelde en dat de verhouding bij het cabinepersoneel 1018 Nederlandstalig versus 493 Franstaligen bedroeg. Sinds de overname van Sabena door Swissair is in dat opzicht flinke vooruitgang geboekt.

§ ZWAAR ZIEK

Wordt maar nooit zwaar ziek gedurende het weekeinde, als je in de Vilvoordse regio woont. Het Van Helmontziekenhuis in Vilvoorde, dat verantwoordelijk is voor het medisch urgentieteam, slaagt erin compleet Nederlandsonkundige geneesheren met dit interventieteam mee te sturen.

§ TWINTIG MILJARD

Om de nadruk te leggen op haar goede beheer, kondigde de Vlaamse regering met niet weinig trots aan dat de begroting van 1998 met een boni van 20 miljard frank werd afgesloten. Het Vlaams Komitee voor Brussel vraagt een aanzienlijk deel hiervan te investeren in de versterking van de Vlaamse aanwezigheid in Brussel. Het is de bedoeling van het VKB meer Vlamingen in Brussel te doen wonen, de rampzalige files terug te dringen, een bijdrage te leveren om de financiële middelen van de hoofdstad te verruimen en via het onderwijs de Vlaamse toekomst in Brussel te verzekeren.

§ VISIE ONTWIKKELEN

Karel Vinck, de leider van de Vlaamse werkgevers (VEV) vindt dat een goed sociaal-economisch beleid een verdere staatshervorming vereist. Hij roept Wallonië op om daarover samen een visie te ontwikkelen. Meer autonomie is nodig ‘voor een beter bestuur en beide zijn nodig om de solidariteit tussen de gewesten te verzekeren’(DS, 5 jan.)

§ WAALSE IDENTITEIT (1)

Het Waalse Gewest en de Waalse Beweging – met het Institut Jules Destrée op kop – spenderen veel tijd, geld en energie in hun zoektocht naar de Waalse identiteit en de promotie daarvan. Aan de Naamse universiteit is er bijvoorbeeld een interfacultaire cursus opgericht: Wallonie, réalités et perspectives. De cursus heeft veel succes en niet enkel bij studenten.

§ WAALSE IDENTITEIT (2)

Denise Van Dam, een Vlaminge verbonden aan de universiteit van Namen, onderzoekt al geruime tijd het “regionaliteitsgevoelen” van de Walen. Sinds een jaar of wat is men in Wallonië begonnen met het onderzoek naar verscheidene scenario’s: ‘voor een onafhankelijk Wallonië, voor een hechtere samenwerking met Brussel, voor een Franstalige gemeenschap, voor een aanhechting met Brussel of Frankrijk’. De schrik zit er in Wallonië in dat Vlaanderen vroeg of laat het Belgische staatsverband opzegt. En daar wil men in het zuiden op voorbereid zijn.

§ STIEFMOEDER BEU

In een hechte as Wallo-Brux, gelooft de sociologe niet. ‘Sinds verscheidene jaren is er een echt offensief van de Brusselse intelligentsia aan de gang tegen de Waalse Beweging.’ Die laatste wordt als nationalistische navelstaarderij afgeschilderd. Met een sterk tegenoffensief als gevolg. ‘Ik denk dat de Brusselse technocraten bang zijn voor de opkomst van een Waalse identiteit.’ Ze zijn bang dat de Brussels- Franstalige cultuur plaats zal moeten ruimen voor de Waalse. Dit alles versterkt het Waalse identiteitsgevoelen. ‘Op dit moment is de vijandrelatie stilaan aan het verschuiven van Wallonië- Vlaanderen naar Wallonië-Brussel. In de Waalse Beweging of in de Waalse maatschappij wordt niet zozeer Vlaanderen nog als de vijand of de tegenstrever ervaren, maar komt het conflict eerder te liggen tussen Brussel en Wallonië.’ Wallonië is zijn Brusselse stiefmoeder meer dan beu. (De Nieuwe Gemeenschap)

§ LEGE SCHELP

De Belgische Vereniging van de Dagbladuitgevers (BVDU) wordt herleid tot een minimale federale structuur. De Vlaamse dagbladuitgevers willen al langer een eigen, nieuwe organisatie om de eigen belangen te kunnen verdedigen. Binnen de BVDU komen nu afzonderlijke Vlaamse en Franstalige organisaties. (Tijdingen, januari 1999)

§ NIEUWE AANWINST

In januari trad opnieuw een groene vereniging toe tot het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) toe. De Vlaamse Jeugdbond voor Milieu-en Natuurstudie – Natura 2000 mag zich nu rekenen tot het steeds groter wordende OVV.

§ LVV ZONDER BELGIË?

Opmerkelijk hoe, in de besluitteksten van het congres Liberalisme een uitdaging in de 21ste eeuw van het Liberaal Vlaams Verbond, België totaal verdwenen is. Nergens wordt België nog als een niveau van betekenis vermeld. Meer nog: ‘er zijn drie essentiële niveaus van organisatie voor de overheid: de directe leefomgeving, het volk en de beschaving: de gemeenten, Vlaanderen en de Europees-Atlantische wereld. (...) Vlaanderen en de Europees-Atlantische instellingen hebben exclusieve, vastgelegde bevoegdheden, de gemeenten de residuaire bevoegdheid.’ Het LVV is altijd al de progressieve voorhoede van de liberale partij geweest...

MAART 1999

§ TAAL VAN CASSATIE

Johan Delanghe, gewezen kabinetschef van Willy Claes, houdt in de Agustazaak zijn onschuld staande en tekende cassatieberoep aan tegen het Agusta/ Dassault-arrest. Delanghe vindt dat het arrest een communautair tintje heeft. ‘De Vlamingen zijn harder gestraft dan de Franstaligen. (...) Ik heb geprobeerd de procedure in het Nederlands te laten verlopen. Ik heb er geen spijt van dat ik voor mijn overtuiging ben uitgekomen. Ik vond dat ik dat als Vlaming moest doen... Van de vijftien raadsheren was er een meerderheid Franstalig. Bij Cassatie bestaat een taalpariteit, terwijl de dossiers voor zeventig procent Nederlanstalig zijn. Waarom moet dat behouden blijven?’ (HN, februari)

§ EEN DUBBEL SPOOR

Jonny Van Den Rijse, voorzitter van het ACOD-spoor, pleit openlijk voor een regionalisering van de NMBS. In Vlaanderen is er na een pijnlijke vermageringskuur een enorm personeelstekort, terwijl de Walen profiteren van hun zeer brede aanwervingspolitiek. ‘Er werken bijna evenveel Franstaligen bij de NMBS als Vlamingen, hoewel de werkbelasting in Vlaanderen bijna dubbel zo groot is als in Wallonië... Het personeelsbeleid is altijd in Waalse handen geweest. Schouppe moet twee meesters dienen: de CVP in Vlaanderen en de PS in Wallonië. Om PS-steun te kunnen houden, moet hij zeer veel water in zijn wijn doen. Ook op investeringsvlak. Luik krijgt nu een TGV-station van 6,6 miljard frank. Dat geld komt van de massale verkoop van Vlaamse gronden; terwijl in Wallonië nog geen vierkante meter verkocht werd, heeft men in Vlaanderen zo miljarden binnengerijfd. Maar die miljarden gaan naar Luik. Wij willen niet langer het slachtoffer zijn van die wafelijzerpolitiek’. (Knack, 10 februari)

§ TRENDS INTERNATIONAL

Het nieuwe maandblad Trends International is op het buitenlands publiek in Vlaanderen gericht. Met Engelse vertalingen van de gewone Trendsartikels, probeert uitgeverij Roularta ook dit bijzonder koopkrachtige publiek te bereiken. Al kunnen we ons voorstellen dat de ondertitel Business news from Belgium, Brussels, Flanders & Wallonia bij menig buitenlander wel wat wenkbrauwen zal laten fronsen. Alle informatie bij Trends, telefoon: 051/26.66.53, www.international.trends.be.

§ ABICHT ONTMASKERD

De Morgen citeert uitvoerig uit Solidair (blad van de Partij van de Arbeid), dat wil bewijzen dat de Antwerpse filosofiedocent Ludo Abicht (Agalev) een extreem-rechtse nationalist is, die zich hult in een marxistische vermomming. Zijn vader was ooit Verdinaso, en hijzelf was aanwezig op de manifestatie “Vlaanderen, staat in Europa” van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (november 98). Voorts schreef hij een bijdrage in een huldeboek van Herman Suykerbuyk (CVP) en gaf hij een interview weg aan Alarm Magazine.

§ FISCALE CONSENSUS

Unaniem eist Vlaanderen meer fiscale autonomie. Ook in Wallonië groeit de vraag naar een verder strekkende fiscale onafhankelijkheid. Een volwaardig sociaal-economisch beleid, zonder eigen belastingen, is immers niet mogelijk. De consensus rond de herziening van de federale financieringswet, die van kracht is sinds 1989 groeit. (Trends, 28 januari 1998)

§ RAAR LAND

In The Economist van 13 februari verscheen een interessant artikeltje over onze premier, Belgium’s political glue. Erg lovend is het niet, maar Dehaene is nu eenmaal de enige die de federale regering kan bij elkaar houden. De conclusie van The Economist: ‘Zelfs als mijnheer Dehaene in juni een electorale oplawaai krijgt, zal er op korte termijn niets veranderen in België. De federale regering zal macht blijven verliezen aan de deelstaten, zonder zelf volledig te verdwijnen. Er zal waarschijnlijk alleen meer debat en ergernis komen. Het lijkt een rare manier om een land te besturen. Maar België is een raar land om te besturen. Probeer het te begrijpen, voor het weg is.’

§ ETHERGEDRUM

De Franse Gemeenschap wil een nieuw frequentieplan voor haar lokale radio’s. Als het van haar afhangt, mogen die in een groot deel van Vlaanderen te beluisteren zijn. Tot grote “verstomming” van heel wat lokale Vlaamse radio’s, die uit de ether worden gedrumd. De Vlaamse regering stapt daarom naar het Overlegcomité. Ook de Duitse Gemeenschap, de Regie der Luchtwegen hebben een aantal bezwaren tegen een aantal frequenties. Minister Laurette laat al die bezwaren Onkelinx liggen.

§ WIE GELOOFT DAT?

‘Wij vragen niets aan Vlaanderen, wij hoeven geen Vlaams geld. Vlaanderen heeft zijn bevoegdheden in Brussel en niemand betwist die. Maar we zijn te fier om door Vlaanderen gefinancierd te worden.’ Aldus Olivier Maingain (FDF-PRL) in de Gazet van Antwerpen.

§ VILVOORDE IN VLAANDEREN

Je moet het maar meemaken. Je belt voor dringende verzorging vanuit Eppegem een medisch urgentieteam. Als die mensen ter plekke komen, stel je vast dat geen van hen in staat is om een woordje Nederlands te spreken. Jonge uit Brussel gerecruteerde dokters in hun laatste specialisatiejaar blijken na al die studiejaren nog geen woord Nederlands te kennen. Die worden nu door Vilvoordse ziekenhuizen ingehuurd en op Vlaamse zieken losgelaten. Straks zullen ze in zovele Brusselse ziekenhuizen hun carrière beginnen en daar met hun mond vol Vlaamse taaltanden staan tegenover Vlaamse patiënten. Misschien zullen ze zelfs hierbij nog slagen in een zogezegd taalexamen. Kunt u zich voorstellen dat een ziekenhuis in Waver Fransonkundige artsen Waalse zieken zou laten behandelen?

§ AL GEMERKT

Een van onze steunabonnees uit Duffel schreef minister Elio Di Rupo (SP) over zijn herhaalde Franstalige uitleg voor de Vlaamse media. Di Rupo antwoordde o.m. ‘Weet dat ik persoonlijk zeer eerbiedig sta tegenover de Vlamingen en hun taal, en dat ik belangrijke inspanningen lever om mijn Nederlands te verbeteren.’

§ EXIT BELGIË

Begin februari keurde een meerderheid van CVP, VLD en VU in de Commissie Staatshervorming van het Vlaams Parlement een voorstel goed over de hervormingen die bij de volgende staatshervorming moeten worden doorgevoerd, waarover eerder meer in dit nummer van Doorbraak. The Bulletin, een Engelstalig weekblad voor de buitenlandse gemeenschap in Brussel, wijdt elke week enkele pagina’s aan het politieke gebeuren in België. Voor haar redacteur is het duidelijk : ‘In a pre-election gambit, Flemish MPs call for break-up of Belgian state.’ Minister-president Van den Brande zou de separatisten aanvoeren.

§ OUBOLLIG

Op een debat voor het Antwerps liberaal Verbond (17 feb.), viel Minister van Staat Herman Decroo even uit zijn rol. Tegenspeler prof. Matthias Storme wist het publiek te overtuigen met een geargumenteerd betoog voor “Vlaanderen – staat in Europa”. Decroo vond het nodig Julius Caesar te citeren. U weet wel: ‘van alle Galliërs zijn de Belgen de dappersten...’. Wij citeren volledig: ‘...omdat ze het verst van de beschaving verwijderd zijn.’

APRIL 1999

§ SCOOT

Wilt u weten wat waar wanneer gebeurt, dan belt u toch gewoon Scoot. Die zoeken het voor u op, gratis. Inderdaad gratis, want Scoot werft betalende adverteerders, waarvan de naam, de activiteit of het adres bij voorrang wordt doorgespeeld aan de beller-informatiezoeker. Eén van die adverteerders is ook Doorbraak-lezer en ontving Scoot Score, Le magazine Scoot des annonceurs. Nochtans woont onze correspondent midden in de Antwerpse Kempen en dat ligt niet in Wallonië. Wie twijfelt kan altijd Scoot bellen. Het zal wel weer een spijtige vergissing geweest zijn. Tussen haakjes: Scoot huist aan de Chaussée Romaine 468 in... Grimbergen.

§ JETTE

In de Brusselse gemeente Jette zet het gemeenschapscentrum Essegem vaker acties op het getouw. Deze keer worden de Vlaamse bewoners ertoe aangezet steeds Nederlands te praten in Brussel. Winkels die deze actie ondersteunen, krijgen een zelfklever, waarmee ze zich als Vlaamsvriendelijk kunnen “outen”. Geen overbodige luxe in een stad die de jongste paar jaar weer wat vijandiger geworden is tegenover Nederlandstaligen...

§ GESPLITSTE KERK

Frederik Laporte (journalist bij Le Soir) schreef een boek over de roomskatholieke kerk in België. Voor amper 2 van zijn 25 ïnterviews trok hij naar Vlamingen (Portraits d’Eglise. Les catholiques belges, du parvis au maître autel, Editions Luc Pire). Volgens Staf Nimmegeers is het fundamentele verschil tussen de Waalse en Vlaamse kerk de ‘secularisatie’, die in het eerder geïndustrialiseerde Wallonië verder gevorderd is. ‘Wallonië met zijn minderheidskerk en Vlaanderen met zijn toch nog steeds sterk uitgebouwde meerderheidskerk vindt een spiegelbeeld in de verhouding CVP-PSC. (...) In de Waalse Kerk heerst grote angst voor een eventuele splitsing van beide Belgische kerken. Ook al is er meer en meer sprake van een Vlaams en een Franstalig episcopaat, die dikwijls afzonderlijk vergaderen en een eigen verschijningsvorm hebben. (DM, 11 maart)

§ NEDERLANDS

Nederlands dringt stilaan in steeds meer universiteiten door als hoofdvak. In 24 universiteiten in zeven Europese landen wordt momenteel Nederlands als hoofdvak gedoceerd. Als bijvak vinden we het in alle EU-lidstaten, behalve Griekenland. Daar weigert men nog steeds hardnekkig Nederlands te doceren.

§ INVLOED

De jongste campagne van het OVV legt geen windeieren. De slagzin “Vlaanderen staat in Europa”, die ook het omslag van Doorbraak siert, werd deels overgenomen door de Volksunie. VU&ID gaan immers de Europarlementsverkiezingen in onder de slagzin “Vlaanderen, deelstaat van Europa”. Een niet mis te verstane boodschap.

§ CVP-VLAANDEREN

SP-jongeren weten voorlopig evenmin als hun oudere kameraden hoe zich op te stellen tegen de CVP. ‘Tobback zegt altijd dat het geen zin heeft zomaar een anti-CVP-coalitie te sluiten. Klopt, maar het is evenmin heilzaam dat een partij een halve eeuw aan de macht blijft. De democratische verstarring is daar grotendeels aan te wijten en in Vlaanderen is dat nog veel erger. Daarom schrik ik terug voor de roep om meer Vlaanderen, want dat betekent eigenlijk: ‘meer CVP’, aldus SP-jongerenvoorzitter Caroline Gennez. (DM, 15 maart)

§ BELGIË IN EUROPA (1)

Jean-Jacques Viseur beheert de Belgische financiën en woont in die hoedanigheid geregeld Europese ministerraden bij. Daarna pleegt hij, naar goed gebruik, de perslui te woord te staan. De heer Viseur hanteert daarbij rechtlijnig en uitsluitend het Frans als taal. Wanneer zijn collega’s Pinxten of Derycke soortgelijke persontmoetingen voorzitten, dan zien deze brave Belgen er strikt op toe beide landstalen zeer evenwichtig te gebruiken. Sommigen vermoeden onwil bij onze centenminister. Wij weten beter. Viseur is gewoon niet slimmer.

§ BELGIË IN EUROPA (2)

Het ontslag van de Europese Commissie komt voor België heel erg ongelegen. Als de regering niet heel handig manoeuvreert in Europa, moet nog voor de verkiezingen een nieuwe Belgische commissaris worden aangeduid. Maar zo’n functie maakt deel uit van de regeringsonderhandelingen en telt voor één ministerportefeuille. Karel Van Miert nog eens 5,5 jaar aan de Europese bak, is wat té veel van het goede. Het wordt de hoogste tijd om nog eens een christen-democraat de genoegens van het Europese topfluweel te laten smaken. Dehaene kan niet weggaan naar Europa in volle verkiezingsstrijd. Kiezers bedriegen mag, maar niet te opvallend. Trouwens, na Van Miert en Willy De Clercq, is het de beurt aan een Franstalige. Philippe Maystadt is bekwaam en verdient een beloning voor de moed en zelfopoffering die hij toonde door de PSC te willen leiden. Maar ook hij kan niet voor de stembusslag worden verschoven. Trouwens, wie zegt dat de PSC in de volgende regering zit? Een oppositielid als Euro-commissaris tast de broze evenwichten aan. Dan voor Busquin gekozen, want de PS is er volgende keer zeker bij en Busquin leidt de Europese lijst van zijn partij. Maar dan gaat de hoofdprijs weer naar een socialist. En die zijn niet aan de beurt. Wie een oplossing weet voor deze staatszaak van de hoogste orde, wendt zich in alle discretie tot de heer Dehaene, Wetstraat 16, drie keer bellen en vragen naar Jean-Luc.

§ RESPECT

Dat nog steeds enkele Franstalige federale ministers amper Nederlands kennen, zegt veel over het respect van de Belgische overheid voor de meerderheid van haar onderdanen. De Franse ambassadeur in België daarentegen kent de gevoeligheden van dit land. Ambassadeur Rummelhardt heeft onze drie landstalen onder de knie en wil alle correspondentie uit en aangaande Vlaanderen enkel in het Nederlands ontvangen.

§ KULTURKAMPF

In de faciliteitengemeente Sint- Genesius-Rode is een ware bibliotheekoorlog aan de gang. De uitbouw en modernisering van de gemeentelijke bib wordt er onmogelijk gemaakt door het Franstalige gemeentebestuur. Mediatheek, videotheek, informatisering of airconditioning: voor de Franstaligen hoeft het niet. Zij investeren liever in hun illegale eentalig Franse bibliotheek. Vlaams schepen Ann Sobrie vroeg de provinciegouverneur om de bibliotheek van de gemeente over te nemen.

MEI 1999

§ V.L.A.A.M.S

De lijst V.L.A.A.M.S., geleid door Brusselse Vlamingen die onlangs o.a. een Vlaams Huis openden in de Drukpersstraat, wil weer deelnemen aan de senaatsverkiezingen in Wallonië. Uit protest tegen de nietsplitsing van de kieskring Brussel-Halle- Vilvoorde. Juist omdat Halle-Vilvoorde voor de Senaats- en Europese verkiezingen tot Wallonië behoort, hoopt de lijst een zetel te behalen in Wallonië. VLAAMS behaalde in ‘95 zonder propaganda 1% van de stemmen in Wallonië. Om Joost Rampelberg aan een zetel te helpen, is 3% nodig. Onduidelijk is waarom Vlaams ook voor de Brusselse Hoofdstedelijke Raad opkomt. Elke Vlaamse stem op deze lijst betekent minder gewicht voor de Vlamingen in de Raad, en dat kan toch bezwaarlijk de bedoeling zijn.

§ BEKROMPEN VLAANDEREN

Jaren geleden hing in Brussel een reclameaffiche voor een film. De Franse versie probeerde de voorbijganger te lijmen voor de film Allo Maman, ici Bébé. De Vlamingen mochten komen kijken naar Look who’s talking. Daaraan dachten we toen we op de verpakking van een vogelpikspel zowel de Franse naam (Jeu de fléchettes) als de Nederlandstalige (darts, het Engels woord voor pijltjes) vonden. En onze kleinsten krijgen momenteel bij hun magic box van Quick een figuurtje van de Rugrats. De vier babypoppetjes luisteren in het Nederlands naar de oorspronkelijke Engelse namen, terwijl ze voor de zuidelijke staatsgenoten Franstalige namen kregen. Slechts drie voorbeelden uit vele. We kunnen twee mogelijke besluiten trekken. Ofwel zijn wij een zeer tolerant volkje, dat zich volledig openstelt voor andere talen. Dan zijn de Franstaligen bekrompen. Ofwel zijn de zuiderburen trots op de eigen taal en eisen ze er respect voor. En dan zijn Vlamingen lamme dweilen, die over zich heen laten rollen. Welk van de twee verklaringen verkiest u? De mythe dat Vlamingen bekrompen, onverdraagzaam en afkerig van andere culturen zijn en de Franstaligen open en tolerant, botst in elk geval met de realiteit, welke verklaring ook de juiste mag zijn.

§ WARTAAL

In een debat voor de rechtenstudenten van de KU Leuven over België verklaarde Ludo Dierickx, ex-Agalev-senator en voorzitter van B-Plus: ‘België bestaat dankzij de loyauteit van de respectieve bevolking en politici die de wetten loyaal volgen en toepassen.’ Loyaal? Zoals de tabakswet, het territorialiteitsbeginsel, de institutionele atoombommen waarmee af en toe gedreigd wordt? Dierickx ziet het wel erg rooskleurig...

§ MEER VLAANDEREN

Onder de centrale slagzin Kies voor meer Vlaanderen!!, voert de Vlaamse Beweging actie n.a.v. de parlementsverkiezingen. Met pamfletten, strooibiljetten en affiches wordt de Vlamingen gedurende twee maanden gevraagd te kiezen voor politici die zich willen inspannen voor een volgende fase in de staatshervorming. In Vlaams-Brabant wordt ook actie gevoerd voor splitsing van de tweetalige kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde-Wallonië. In tal van Vlaams-Brabantse gemeenten zullen pamfletten worden gebust, met als opschrift ‘Nous sommes candidats chez vous’, duidend op de Waalse politici waarop inwoners van pakweg Roosdaal, Kapelle-op-den-Bos en Kampenhout kunnen stemmen. Beide campagnes worden verder ondersteund door ludieke acties en het nodige lobbywerk bij de politici.

§ VAKANTIETAALTJE

Met hun uitstekende Engels kunnen Nederlanders overal terecht. Vlamingen denken van zichzelf ook vaak hetzelfde. We spreken een mondje Engels, en we denken meteen dat we echte taalvirtuozen zijn. De Nederlandse Vereniging van Leraars van Levende Talen doorprikte deze mythe. ‘De meeste Nederlanders spreken een vrolijk vakantietaaltje. Om het te begrijpen is een grondige kennis van het Nederlands echter onontbeerlijk. (...) Als ze (buitenlanders) gaan informeren naar verschillen, betekenissen, achtergronden of werkwijzen, ontstaan al gauw problemen.’ Conclusie van de vereniging: ‘we hebben de neiging ons Engels te overschatten.’ (Levende Talen, maart 1999)

§ UNITAIRE DRUK

In de marge van de SP ageren de Belgische Progressieve Socialisten (BPS). Een belgicistische drukkingsgroep die het vooral moet hebben van een Vlaamse aanhang. In Wallonië valt de steun voor de BPS eerder magertjes uit. Deze bijna 1000 leden tellende beweging, groepeert onder meer een aantal lokale SP-besturen en enkele opvallende socialistische tenoren, zoals Freddy Willockx, kamerlid Hans Bonte, staatssecretaris Jan Peeters, eeuwige dwarsligger Jef Sleeckx en minister Marcel Colla. De BPS had een ruime inbreng in het opstellen van het institutioneel programma van de SP. De tekst werd opgesteld door Norbert De Baetselier, Freddy Willockx, BPSvoorzitter Luk Ryckaert.

§ LE CARREFOUR NOUVEAU

De Franse Gemeenschap heeft lang voet bij stuk gehouden. Ondanks veroordelingen van het Arbitragehof, bleef de Franse-Gemeenschapsregering het anti- Vlaamse tijdschrift Carrefour subsidiëren. Dat blad werd verspreid in de ruime Vlaams-Brabantse gordel rond Brussel. De uitgave werd echter in 1999 gestaakt. Maar wel opgevolgd door het blad C, dat half april op 110.000 exemplaren werd verspreid in Vlaams- Brabant. Het blad doet nu geen politieke uitspraken meer, heeft enkel nog oog voor Franstalige culturele initiatieven in Vlaanderen, maar ruimt – op enkele weken voor de verkiezingen – bladzijden voor propaganda van PRL-FDF en de fractie Union des Francophones in de Vlaams-Brabantse provincieraad. C wordt – uiteraard – gesponsord door de Franse Gemeenschap.

§ VERHOUDING

Twee jaar nadat ze haar parlementaire vraag stelde, kreeg VU-kamerlid Annemie Van de Casteele een antwoord van federaal minister di Rupo. Ze wilde weten hoe het staat met de evolutie van het aantal Franstalige radio-en tv-debiteurs in Vlaams-Brabant en aan de taalgrens. Uit de cijfers blijkt dat gemiddeld 15% van de aanvragen in het Frans gebeuren. In Voeren is dit maar 7%, in Linkebeek 31,5%. In taalgrensgemeenten zoals Bever, Spiere-Helkijn, Mesen en Ronse telkens minder dan 3%. (Wij, 15 april)

§ DEVOLUTIE

Volgens een recente enquête vindt slechts 1% van de Britse bevolking dat de grondwet en de op stapel staande Devolutie een van de belangrijkste politieke onderwerpen die het land beheersen. Nog minder dan in België, zou je zeggen. Maar ook in Groot- Brittannië is het communautaire of regionale het element waarrond álle debatten draaien. Moeten we er dan niet eerder de conclusie uit trekken dat het te technisch is voor de modale Brit/Belg, dan wel dat men er niet van wakker ligt? Want ginds, net als in Vlaanderen, is een overgrote meerderheid in elke regio gewonnen voor meer autonomie...(The Economist, 27 maart)

§ ENGERLANDS

In zijn laatste parlementaire maanden blijft Vlaams-Parlementslid Herman Suykerbuyk (CVP) actief. Hij liet zich opmerken naar aanleiding van het feit dat aan de Nederlandse universiteit van Wageningen de onderwijstaal in de laatste twee studiejaren Engels zou worden. Herman Suykerbuyk stelde deze vraag o.m. aan het ministercomité van de Nederlandse Taalunie, die in het begin van de jaren negentig al de Nederlandse minister Jo Ritzen (CDA) terugfloot, nadat deze had te kennen gegeven dat het universitaire onderwijs van onze noorderburen in het Engels ‘mocht’.

JUNI 1999

§ ZAVENTEM

De Vlaamse Regering is momenteel geen vragende partij meer voor een aanpassing van de federale voogdij over de luchthaven van Zaventem (Brussel-Nationaal). Volgens het kabinet van minister Steve Stevaert, bevoegd voor vervoer en mobiliteit, wil de Vlaamse Regering alleen meer impact ‘op die aspecten van ruimtelijke ordening en mobiliteit die een invloed hebben op de omgeving van de luchthaven.’

§ SOLIDARITEIT

De gezamenlijke TV1-VTM benefietshow Help Kosovo bracht op één dag het recordbedrag van 664 miljoen frank op. Dat is ongeveer het bedrag dat Vlaanderen om de twee dagen stort aan Wallonië. Zonder televisieshow.

§ HST

Het is nu bevestigd dat er geen HST-terminal komt op de luchthaven van Zaventem (Doorbraak april). Alhoewel de Bestendige Deputatie van de Provincie Vlaams-Brabant zich sterk maakt dat er op de luchthaven een station komt voor doorgaande HST-lijnen, wordt dit door het kabinet van Minister Steve Stevaert tegengesproken. Daar verwijst men naar de besluiten van de Interministeriële Conferentie voor Verkeer en Infrastructuur (de vier ministers van verkeer - federaal en gewestelijk). Die besliste op 30 maart dat de NMBS een nieuwe spoorwegterminal mag bouwen te Schaarbeek (met HST) én dat de luchthaven rechtstreekse IC/IR treinverbindingen krijgt naar Leuven (Luik, Keulen) en Antwerpen (Amsterdam). Men besliste ook tot de oprichting van een GEN (Gewestelijk Expresnet)-werkgroep “op hoog niveau”. De federale en Waalse ministers van verkeer beslissen dus mee over een dossier dat het mobiliteitsprobleem van Brussel en de brede Vlaamse Rand moet helpen oplossen.

§ MEER TALEN

De Zweedse regering stelt voor dat vijf talen als minderheidstaal erkend worden in Zweden; Samisch (taal van de Sami of Lappen), Tornedalsfins (een Finse taal voornamelijk gesproken in Tornedal in het noorden van Zweden), Fins, Jiddisch en Romani (taal van de zigeuners). Samisch en Tornedalsfins zouden een sterkere positie krijgen dan de andere drie talen. (Aftenposten Aften, 14 mei)

§ APARTHEID IN KOSOVO?

De afschaffing van het autonomiestatuut van Kosovo door Servië is uitgelopen op een systeem van ‘quasiapartheid’ opgelegd aan de Albanese meerderheid. Het komt o.m. op het volgende neer. Verbod voor de Albanese bevolking onroerende goederen te kopen of verkopen; verplichting voor elke Kosovaarse onderneming deel uit te maken van een Servisch bedrijf; 70. 000 Albanezen werden ontslagen uit publieke functies; gedwongen Servisering van het onderwijs; afschaffing van de cursussen ‘geschiedenis van de Albanese natie’ op school; gescheiden behandeling voor de Kosovaren in hospitalen, sportcentra, zwembaden...; namen van straten en gemeenten werden geserviseerd. (Rood, 23 april)

§ ZAVENTEM

De Vlaamse Regering is momenteel geen vragende partij meer voor een aanpassing van de federale voogdij over de luchthaven van Zaventem (Brussel-Nationaal). Volgens het kabinet van minister Steve Stevaert, bevoegd voor vervoer en mobiliteit, wil de Vlaamse Regering alleen meer impact ‘op die aspecten van ruimtelijke ordening en mobiliteit die een invloed hebben op de omgeving van de luchthaven’.

§ DE ANGST VAN HET HOF

De staatshervormingsverlanglijst van het Vlaams Parlement werd door Dehaene netjes ingespit. Omdat de Franstaligen dwarsliggen. Maar ook omdat ‘het Hof vreesde voor een open confrontatie van de twee gemeenschappen en zichzelf en België al voelde wankelen’, aldus Guy Tegenbos in De Standaard.

§ TRENDS INTERNATIONAL

Sinds februari verschijnt bij Roularta Media Group het maandblad Trends International. Dit Engelstalige zakenblad wil informatie geven over het economische leven in België, Brussel, Vlaanderen en Wallonië. In de vier nummers die al verschenen, publiceerde het Waalse Gewest telkens een viertal blz. News from the Walloon Region. Van “the Flemish Region” geen woord...

§ FISCALE AUTONOMIE

Een beetje tussen de plooien van ‘de grote peiling’ van Knack – waarin gepolst werd naar het stemgedrag van de burger – viel de mening van diezelfde burger over fiscale autonomie. Blijkt immers dat 62% van de ondervraagde Vlamingen van oordeel zijn dat ‘de deelstaten hun eigen belastingen moeten bepalen’ en daartoe dan ook de bevoegdheden moeten krijgen. In Wallonië delen slechts 27% van de ondervraagden dit standpunt. (Knack, 28 april)

§ GEEN PENSÉE UNIQUE MEER De Europese Commissie (EC) geeft de Vlamingen en Walen extra argumenten voor meer beleidsautonomie. De EC beveelt België immers aan om meer regionale accenten te leggen in het arbeidsvoorwaardenbeleid, meer concreet de lonen. De Commissie stuurt aan op wezenlijke economische hervormingen. Die kunnen worden gerealiseerd door o.m.in België, Duitsland, Italië en Spanje het te centralistische en uniformerende arbeidsvoorwaardenbeleid te regionaliseren. ‘Vanuit de nieuwe Europese logica moeten wij Vlamingen niet aarzelen om een nieuwe ronde in de staatshervorming aan te vatten en trachten onze Waalse landgenoten te overtuigen van de voordelen die zij kunnen halen uit een verwaalst economisch beleid’ aldus Raf Vermeire. (Trends, 22 april). (KDr)

§ FEDERAAL ONDERZOEK

De federale diensten voor wetenschappelijk onderzoek hebben van zich laten horen. In een peperdure advertentiecampagne in alle Vlaamse kranten stond te lezen wat die diensten allemaal voor ons doen. En tussen de regels stond te lezen dat ze absoluut niet gesplitst mogen worden. Eigenaardig, wat die diensten allemaal met ons belastinggeld doen.

JULI 1999

§ ADIEU DEHAENE?

We zetten toch maar een vraagteken achter onze titel. Dehaenes prompte terugtreden na de verkiezingsnederlaag werd door commentatoren als een geweldig dappere daad omschreven. Wat kon die man teneinde een minimum aan fatsoen te bewaren anders doen na zo’n pandoering? Maar toen zijn voorkeurstemmenaantal bekend werd, maakten sommige van die commentatoren van Dehaene zowat de winnaar van deze verkiezingen. Logisch nochtans, die score van de (ex-)premier. Wie toch nog CVP bleef stemmen, wilde in de gegeven omstandigheden uiteraard meteen ook Dehaene steunen. En zo trokken de CVP-kiezers zich met z’n allen terug op het Dehaeneeiland. Het laatste carré, zou Guido Fonteyn zeggen. Maar het biedt Jean-Luc wel een gedroomd argument om de optie van de terugkeer open te houden, “wanneer het land hem nodig heeft”.

§ RIJK

Het Belgische vorstenhuis is niet bepaald arm. Integendeel. Volgens het Britse blad EuroBusiness eindigen de von Saksen-Coburg Gotha’s op de vijfde plaats in de ranglijst van tien nog regerende koningshuizen in Europa. Een zeer voorzichtige schatting doet het vermogen van de familie op bijna $91 miljard uitkomen. Nochtans worden ook de bezittingen van de staat (onroerend goed o.a.) meegerekend. Volgens het blad zou een deel daarvan bij eventuele privatisering toch naar de familie gaan, dus...

§ NT2

Over Nederlands als tweede taal in Brussel is de laatste tijd nogal wat te doen. Reden genoeg voor de Katholieke Universiteit Brussel en het Vlaams Komitee voor Brussel om hierover een colloquium te organiseren. Uitgangspunt: steeds meer anderstaligen vertonen belangstelling voor het Nederlands. Die belangstelling lijkt allicht ingegeven door het vooruitzicht op een job of verdere uitbouw van een carrière. Het kan moeilijk anders, want in de Brusselse economische regio blijkt door gebrek aan kennis van het Nederlands de doorstroming naar de arbeidsmarkt zeer sterk bemoeilijkt. 80% van de Brusselse werklozen zijn Nederlandsonkundig. Slechts 4% Nederlandstalig... (De Brusselse Post, mei)

§ IN NAAM DER BELGEN (1)

B Plus, de ‘Beweging voor een Federaal en Vernieuwd België’ zet zich aan de spits van het verzet tegen een verdere opsplitsing van België. Nadien zou Vlaanderen immers per definitie ‘repressief, asociaal en ondemocratisch’ zijn. B Plus (o.l.v. Ludo Dierickx) ging ertegenaan met dure advertenties en reuzenaffiches met de leuze “De Beste Vlaming is een goeie Belg”. De vereniging gebruikte het jonge imago van scouts om haar niet meer zo frisse ideeën op affiches te verpakken. De scouts konden er niet mee lachen en lieten de affiches verwijderen.

§ IN NAAM DER BELGEN (2)

B Plus stelt dat men ‘een echt debat’ over de splitsingsgedachte weigert te organiseren. Nochtans werd in het Vlaams Parlement drie jaar gedebatteerd rond staatshervorming. Werden de Vlaamse resoluties in het voorjaar niet door Franstaligen ‘zonder debat’ afgewezen? En was het niet na ‘een echt debat’ dat ze vervolgens door premier Dehaene in de koelkast werden gestopt? Onder de oproep tot verzoeningsgezinden onder meer auteurs, acteurs en zangers Tom Lanoye, Geert Vanistendael, Josse De Pauw, Kurt Van Eeghem, Chris Lomme en Hilde Uytterlinden, Wannes Van de Velde (Vlaanderens culturele elite?), eregrootmaarschalk Herman Liebaers (het Hof?), de professoren-verkiezingsexperts Kris Deschouwer en Lieven Dewinter (de politieke wetenschap?) en mede-initiatiefnemer Luc Van der Kelen (de liberale pers?).

§ EIGEN FISCALITEIT

De jongste tijd stellen nogal wat Walen dat de rijkdom van Vlaanderen een gevolg is van fiscale fraude. Dat willen ze rechtzetten door van Vlaanderen een grotere fiscale bijdrage te eisen. Jan Huyghebaert, topman bij KBC, is het helemaal oneens met die suggestie. ‘Beseffen de Walen wel dat Vlaanderen al het leeuwendeel van ‘s lands belastingen binnenbrengt? Als daar nog iets bijkomt, zal dat op politieke weerstand stuiten. De fiscaliteit is een absoluut instrument van de macht en die mist Vlaanderen.’ (Knack, 9 juni)

§ TWEETALIG?

Handelaars in de Brusselse Nieuwstraat zijn wanhopig op zoek naar perfect tweetalig winkelpersoneel. Volgens de winkeliers is 50% van hun klanten Nederlandstalig – op zaterdag zelfs 65% – en is tweetalig verkooppersoneel absoluut onontbeerlijk. De Brusselaars die zich aanbieden kunnen echter onvoldoende of geen Nederlands en de niet-Brusselse tweetalige Vlamingen willen zich niet meer verplaatsen om op onregelmatige uren te komen werken tegen minimumlonen.

§ KWALITEITSZORG

Alle middelbare scholen kregen van het Vlaams Centrum voor Kwaliteitszorg een uitnodiging voor een colloquium. Eigenlijk was het een “invitation”, met “registrationform”. De hele kaart was eentalig Engels. Geen woord Nederlands te ontdekken. Maar zoals geweten loopt het in het Vlaams onderwijs vol met Engelstaligen. De zorg voor de Vlaamse kwaliteit is bij het Vlaams Centrum voor Kwaliteitszorg dan ook geweldig. Het thema, vraagt u? Oh ja, “different & daring -entrepreneurship in the 21st century”. Gaat het over de heroprichting van de Brusselse voetbalploeg die ooit in twee fasen opging in het huidige RWDM? Wij dwalen. Daring betekent: stoutmoedig, gedurfd, gewaagd, vermetel. Kortom, die Engelse uitnodiging was heel erg “daring”.

§ RSZ-TAALKADERS

De RSZ heeft een ontwerp van taalkaders voorgesteld met een nieuwe verdeling van de betrekkingen. De directiebetrekkingen worden 50N/50F verdeeld. Voor de niet-directie betrekkingen wordt een verdeelsleutel 53,69N, 47,31F voorgesteld. Ver van een eerlijke 60/40 verdeling dus... Voor het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad “vindt” de RSZ een 84,6F/15,4N-verhouding. Nochtans zijn ongeveer de helft van de werknemers er Nederlandstaligen, maar de RSZ noteert alleen de taal van de werkgever...

§ TAALINSPECTIE ONDERWIJS

Minister van Wetenschapsbeleid Y. Ylieff werd bevraagd over het nietfunctioneren van de taalinspectie in de scholen van de faciliteitengemeenten, van Komen en in de internationale school van Mol. De minister erkende dat het taaltoezicht op deze scholen niet meer werkt, omdat de taalcommissie en de taaljury niet meer werken sinds 1984(!) en er slechts 1 taalinspecteur is in plaats van 4, een Franstalige. Volgens de minister zal er eerstdaags een examen worden uitgeschreven...(Nieuw Klimaat, mei 1999)

SEPTEMBER 1999

§ KINDJES KOPEN

Je zal als baby maar in Wallonië of in Brussel geboren worden. Wat blijkt immers uit de statistieken van de ziekteverzekering over de zwaar terugbetaalde risico-geboorten (voor de kenners: code 474526 van het Riziv)? In het universitaire Saint-Luc in Brussel zijn 94% van de keizersneden “risico”-geboorten. In Antwerpen ligt dat rond de 52%. Zelfs bij gewone geboorten zijn er in Brussel meer dan 90% met risico’s verbonden. In Antwerpen ligt dat bij 7% (dit is geen drukfout). Hoog tijd dat Europa de volksgezondheid in Brussel komt redden.

§ TAALLESSEN

De provincie Vlaams-Brabant lanceerde haar derde promotiecampagne voor lessen Nederlands tweede taal. De provincie wil migranten en anderstaligen aanzetten tot het leren en gebruiken van het Nederlands. Wie informatie wil, kan gratis bellen naar 0800/90 700. De provincie lieten echter niet weten in welke taal je daar kan bellen.

§ WIT-GEEL

Stilaan krijgt het Vlaamse gezondheidsbeleid vorm op het werkterrein. Het Wit-Gele Kruis dat zich totnogtoe enkel op Belgisch niveau verenigde, heeft voortgaand op de ontwikkeling van een eigen Vlaamse dynamiek, een Federatie van Wit-Gele-Kruisverenigingen van Vlaanderen opgericht.

§ NEDERLANDS IN DE WERELD

Steeds meer jongeren, overal ter wereld, studeren Nederlands. In meer dan 250 instituten in meer dan 40 landen wordt Nederlands onderwezen op academisch niveau. Er zijn naar schatting zo’n tienduizend anderstaligen die Nederlands als hoofd- of bijvak hebben gekozen. (Neerlandia, juni)

§ RAAD OF PARLEMENT?

Er is voor de verkiezingen commotie ontstaan omtrent het gebruik van de -grondwettelijk juiste - term “Vlaamse Raad” voor de verkiezingen. Met de beperkte lijst van grondwetsartikelen die in deze legislatuur voor herziening in aanmerking komen, blijft het probleem van de naamsverwarring ook in 2004 bestaan.

§ EU-WERKTALEN

Duitsland en Oostenrijk boycotten de informele Europese ministerraden omdat het Duits geen werktaal is. Geen enkele geschreven regel legt het EUvoorzitterschap, in casu Finland, hierover een verplichting op. Duitsland zou zich vooral ergeren aan de Finse opstelling omdat het Duits de voorbije tien jaar tijdens informele bijeenkomsten steeds een werktaal was. Helsinki motiveert zijn beslissing door te wijzen op het feit dat Spanje en Italië dan ook zullen komen aankloppen. Voor de formele EU-raden stelt zich alvast geen probleem, want voor deze bijeenkomsten ligt het gebruik van de elf officiële talen vast.

§ MEERDERHEID MET 35%

De nieuwe paarsgroene federale regeringscoalitie wordt gedomineerd door de Franstaligen. Dat geldt niet alleen voor het parlement (de meerderheid telt meer Franstalige dan Vlaamse parlementsleden), maar ook voor de regering zelf. Het kabinet telt vier vicepremiers. Drie daarvan zijn Franstalig. Het kernkabinet – dat alle belangrijke politieke knopen moet doorhakken – is wél paritair samengesteld. Zoals het hoort. Maar bij de drie Nederlandstaligen hoort Magda Aelvoet. En die heeft geen Vlaamse vuist om mee op tafel te kloppen. En een van die drie Vlamingen is Verhofstadt. En als premier moet die boven het communautaire gewoel staan.

§ KOEN BAERT OVERLEDEN

Op 20 juli overleed Koen Baert, ten gevolge van een slepende ziekte. Baert genoot in de brede Vlaamse Beweging groot aanzien. Als jurist was hij geruime tijd medewerker van de Gentse prof Marcel Storme en assistent aan de Gentse rechtsfaculteit. Hij was gespecialiseerd in procesrecht en beslagrecht. Baert heeft zich vooral ingespannen om de zeer technische en ingewikkelde wereld van de politieke besluitvorming in dit land “begrijpbaar” te maken voor de gewone man. Hij beet zich ook vast in het amnestiedossier, en was een van de vier juristen die een mogelijke herziening van het dossier Vindevogel onderzochten. Baert was van 1983 tot ‘93 secretaris van het IJzerbedevaartcomité, lid van de raad van beheer van VTB –VAB en ondervoorzitter van het Verbond VOS. In 1994 werd Baert advocaat aan de balie in Veurne. Hij was ook gemeenteraadslid in Diksmuide.

§ STOELENDANS

Hoewel de verschillen in kiezers tussen PS, PRL-FDF-MCC, Vlaams Blok en SP kleiner zijn dan 36 000, haalden de Vlaamse socialisten een kwart minder zetels dan hun Franstalige broeders. De PS kreeg 19 zetels, PRL-FDF 18, Blok 15 en SP 14. Met slechts 35 404 kiezers minder, heeft de SP 4 zetels minder dan de PS. De Vlaamse kiezers moeten alvast meer betalen. Want elke zetel levert een aanzienlijke subsidiepot op. ‘Franstalige partijen krijgen dus méér zetels dan ze verdienen, maar eveneens méér overheidsmanna.’(Nucleus, juli 1999)

§ LA MÊME VALEUR

Alhoewel de verkiezingen in Duitstalig België de christen-democraten als eerste politieke familie bevestigden, de socialisten erop achteruit gingen en de groenen stagneerden, kwam in de Oostkantons een blauw-rood-groene coalitie uit de bus. Nochtans was er een geschreven pre-electoraal akkoord tussen socialisten en christen- democraten. Maar de hoofdkwartieren van PS, PRL en Ecolo beslisten er anders over ... Voor La Libre Belgique is het zonneklaar: ‘tous les accords n’ont pas la même valeur.’

OKTOBER 1999

§ ’T ZAL WEL GAAN...

De kans is groot dat België straks voor het eerst een Nederlandstalige koningin krijgt. ’t Is te zeggen. Fabiola kun je gerust naar de bakker sturen in de zekerheid dat ze met de juiste bestelling thuiskomt. En als België “straks” nog bestaat, natuurlijk. Maar het vriendinnetje van de kroonprins, Mathilde d’Udecem d’Acoz , lijkt zich aardig uit de slag te kunnen helpen. Geen wonder misschien, haar oom Henri – burgemeester van het West-Vlaamse Poperinge – ondertekende vorig jaar nog het memorandum Vlaanderen staat in Europa. Waarmee hij zich tot de ca. 300 koppen tellende schare Bewuste Vlamingen mag rekenen die de eerste Feest-meeting van het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen steunde. Tussen haakjes: de tweede editie daarvan vindt plaats op zaterdag 14 november.

§ NEDERLANDS SCOORT

Voor de tweede keer op een rij, organiseerde de provincie Vlaams-Brabant een opgemerkte campagne voor taalcursussen Nederlands. Net als vorig jaar werden de tienduizenden anderstaligen in de Gordel met een promotiecampagne aangezet Nederlands te leren. Met huis-aan-huisfolders en advertenties in twee Franstalige kranten, werd de anderstaligen de weg gewezen naar de vele plaatselijke cursussen. Resultaat: op sommige plaatsen moesten zelfs wachtlijsten worden aangelegd. Vooral Franstalige Belgen komen aankloppen, op de voet gevolgd door de Scandinaviërs, Ieren en Britten.

§ VBO BEEFT

Het is al een tijdje duidelijk. Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) kruipt met zijn nieuwe voorzitter in een behoudsgezind hoekje. VBO-topman Gui de Vaucleroy, topman bij het zo Vlaams-vriendelijke Delhaize, zei eerder al schrik te hebben dat een eventuele volgende staatshervorming ‘de eenheid van de Belgische markt’ zou doorbreken. De VBO-voorzitter wil het door Dutroux en andere kippen gehavende beeld van België oppoetsen door een langdurige promotiecampagne. Van de Koningin Elisabethwedstrijd tot Euro 2000.

§ HET VEV BEREKENT HET VERSCHIL De Vlaamse werkgeverskoepel VEV vertrekt in haar standpunten van hard cijfermateriaal. ‘De drie gewesten groeien economisch uit elkaar’, aldus het VEV. Enkele cijfers zeggen meer dan veel woorden van de Vaucleroy.

§ SINTERKLAAS

In september beslist de federale regering over de legeraankoopbegroting voor 2002-2004. De Vlaamse luchtvaartindustrie (Flag) kijkt nu al argwanend toe. Totnogtoe waren het doorgaans de Waalse luchtvaartbedrijven die de grote bestellingen binnenrijfden. Karel Vervoort, gedelegeerd bestuurder van Flag in Trends : ‘Alle sinterklaasdepartementen – Defensie, Economie, Wetenschapsbeleid – zijn in handen van Franstaligen. Net zoals vroeger. Verleden jaar werd een investering van 2,053 miljard fr. goedgekeurd, waarvan 80% voor Brussel en Wallonië. Maar Vlaanderen blokkeert de verdeling.’ (2 sept. 1999)

§ POETS

De gemeente Voeren werft poetsvrouwen aan. Tweetaligheid is een vereiste, want zij moeten een taalexamen afleggen. Kunnen kuisen is een pluspunt. Eéntaligen maken weinig kans. Zij kunnen zich beter melden als minister of Europees Commissaris.

§ MYOCASTOR COYPUS

In het Staatsblad van 19 augustus jl. verscheen een Ministerieel besluit tot vaststelling van minimumnormen voor het houden van zoogdieren in dierentuinen. Het besluit bepaalt welke voorzieningen er voor elke diersoort moeten zijn, waaronder bv. ook een werphok en/of een douchemogelijkheid. De lijst met dierennamen is uitsluitend in het Latijn opgesteld, van de Tachyglossus aculeatus tot Myocastor coypus. Nochtans geldt in België de regel dat iedereen geacht wordt de wet te kennen - en dus te begrijpen. Of in het Latijn: nemo censetur ignorare legem.

NOVEMBER 1999

§ IN DE MARGE

Een Germaniste uit het Brabantse Sint-Pieters-Leeuw studeerde recent af op een verhandeling over de faciliteiten in Vlaanderen. Ze polste 200 Vlamingen en Franstaligen over de rand en Brussel. Vlamingen en Franstaligen staan lijnrecht tegenover elkaar in hun antwoord op de vraag of er nieuwe faciliteitengemeenten moeten komen. Slechts twee op 50 ondervraagde Vlamingen uit faciliteitengemeenten wil die gemeenten uitgebreid zien. Bovendien willen de Vlamingen uit de Zes de faciliteiten gewoon afschaffen. En de Franstaligen... eenderde pleit ervoor heel België tweetalig te maken. (Annemie Neuckermans, De Rand en het statuut van Brussel. Historisch overzicht, recente problemen en een enquête. UIA, dep. Germaanse Filologie,1999)

§ MENEERKE PEETERS

Wezembeek-Oppem herinnerde er de regering aan dat er nog zoiets bestaat als een faciliteitenprobleem. Briefjes in het Frans rondsturen mocht niet meer van minister Leo Peeters (SP). Maar die excellentie is ondertussen weer gewoon ‘meneerke Peeters’ geworden, vandaar. Gestraft voor zijn uitgesproken Vlaams beleid in de Rand rond Brussel? ‘Dat heeft zeker meegespeeld. Ik voel inderdaad aan dat mijn beleid niet overal in goede aarde viel. Niet alleen in mijn partij overigens’, biecht hij op. (Gazet van Antwerpen, 20 sept.)

§ DE ZIEKEN VAN JADOT

Een werkgroep van het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekeing (Riziv) stelde in een vierde rapport-Jadot (PS’er Michel Jadot is de voorzitter van de algemene raad van het Riziv) vast dat de transfers van Vlaanderen naar Wallonië al jaren even groot blijven en dat daar niets wordt aan gedaan. Vlaamse experts verwijten Jadot dat hij het verslag zo onopvallend mogelijk wil maken. (De Morgen, 14 okt.)

§ DE GOEDE SINT, HIJ KOMT

Zowat alle excellenties trokken met hun nieuwjaarsbrief naar de televisie om er gaten te schieten in de begroting. ‘Een groepje sinterklazen’, vindt Yves Desmet. De ene ‘zal duizend frank meer pensioen geven, de andere duizend boswachters, de derde duizend fietspaden. Een geschenkenpolitiek van allesverdelers’. (DM, 4 okt.). ‘Een berekend risico’, aldus StefaanMichielsen in De Standaard, want de hoge staatsschuld blijft en België blijft gevoelig voor een rentestijging.’ De gevolgen van een rentehausse zullen zich op begrotingsvlak pas manifesteren na enkele jaren, wanneer deze regering haar termijn heeft volgemaakt’....

§ DUURDER STERVEN

Successierechten in België: ‘In Vlaanderen wordt de burger tot meer eerlijkheid aangezet dan in Brussel en Wallonië. Daar wordt het onroerende deel van de erfenis gescheiden van de roerende erfenis. Uw suikeroom of suikertante kan maar beter in Brussel of Wallonië wonen dan in Vlaanderen. We laten de twee neefjes 7 miljoen verdelen. Van de Vlaamse oom krijgen ze elk 1.650.000 frank, van de Waalse of Brusselse oom zouden ze 1 732 500 frank krijgen. (DM, 5 okt.)

§ LA VIE CULTURELLE

Oostende is een cultuurvereniging rijker: de ‘Cercle francophone d’Ostende’. Dit om ook aan de Vlaamse kust de taal van Molière een duwtje in de rug te geven. Wie meer informatie wil over het Franstalig culturele leven in Vlaanderen, kan op terecht voor een overzicht van verschillende Franstalige verenigingen in Vlaanderen. Ze kunnen alvast rekenen op de steun van minister van Binnenlandse Zaken Duquesne, die elke avond voor televisiekijkend Vlaanderen consequent in het Frans zijn beleidsdaden komt toelichten.

§ DIRIGISTISCH

Met de voorstelling van haar startbanenplan – één arbeidsplaats voor een schoolverlater per 25 werknemers – werd nog maar eens duidelijk hoever PS-politica en minister van Tewerkstelling en Arbeid Laurette Onkelinx van de realiteit staat. Dit banenplan gaat voorbij aan elke economische logica. ‘Centralistisch’, ‘dirigistisch’ en ‘stalinistisch’ waren de reacties in werkgeverskringen. Jeugdwerkloosheid is veeleer een Waals probleem (33,2 % in Wallonië, tegenover 9,6 % in Vlaanderen) en vraagt dan ook om een specifieke regionale aanpak. Het VEV verweet Onkelinx dan ook een ‘Belgische oplossing voor een Waals probleem’ te zoeken. (FET, 24 sept.)

§ DEHAENE NERVEUS

Jean-Luc Dehaene liep na de verkiezingen nerveus rond. Politici en journalisten werden net niet letterlijk in de neus gebeten. Achter de gordijnen druk flirtend met de liberale top, verliet Dehaene volgens de hem toegewijde media “met stijl” het Belgische politieke toneel. Maar noch Europa (lees: de PS), noch de Navo vond hem onmisbaar. Zijn kipzieke CVP duwde hij zo in de politieke wachtkamer. De geest van de Ervaren Gids straalt voortaan over Europa (opdracht voor Prodi), in de Senaat en in de raden van bestuur van Telinfo (John Cordier), van Generale-dochter Union Minière, van Lernout & Hauspie en van alle die zullen volgen. Dehaene heeft zijn verhuizing van de Westraat 16 naar de cenakels van de Generale Maatschappij en vandaar naar het internationale bedrijfsleven – zorgvuldig voorbereid, stelt Knack, dat meteen suggereert om de financiële handelingen van de vorige regering toch maar eens aan een parlementaire onderzoekscommissie voor te leggen. (22 sept.)

§ ARROGANTE ZAKKEN

In het VRT-radioprogramma De Nieuwe Wereld is regelmatig een BV (bekendeVlaming) te gast die zijn ergernis over een en ander mag ventileren. Carl Huybrechts, sportjournalist en televisie- coryfee, ergert zich blauw aan Vlamingen die in Brusselse winkels en horecazaken Frans spreken. Zijn devies? ‘Spreek steeds Nederlands en leer die arrogante zakken van wiens geld ze leven.’ Juiste boodschap, plat verpakt.

§ FRANS IN VLAAMS BRUSSEL

De jongste drie jaar steeg het percentage anderstaligen in Nederlandstalige scholen in Brussel van 20 naar 32 procent. Volgens de inspectie is dit nefast voor het niveau van de lessen. (DS, 1 sept.) Ouders pleiten echter voor een andere kijk op de zaak. ‘Achter de cijfers schuilt een ronduit dramatische situatie. De verhouding van één kind uit een homogeen Nederlandstalig gezin op een totaal van 25 leerlingen is in de Brusselse klassen geen uitzondering. (...) Het is onmiskenbaar zo dat in een klas met veel anderstaligen het tempo en het niveau zakken... Dat is een ongezonde situatie voor alle kinderen... Nederlandstalige kinderen “verzuipen” in de anderstalige meerderheid. (...) Er moet iets gebeuren en wel direct, anders vluchten ook de laatse Nederlandstalige ouders met hun kinderen naar scholen buiten Brussel.’ (DM, 8 okt.)

DECEMBER 1999

§ BRUSSEL

Uit een enquête die de Ehsal vorig academiejaar bij haar studenten uitvoerde, bleek dat de perceptie van Brussel door studenten die in Brussel op kot zitten en zij die naar de Brusselse hogeschool pendelen, geweldig verschilt. De kotstudenten in de hoofdstad hebben een veel positiever beeld van deze stad dan de pendelstudenten. (Knack, 10 november)

§ MINISTER VAN BELGISCH ZAND

SP’er Renaat Landuyt, Vlaams minister van Toerisme, wil de Vlaamse kust opnieuw Belgische kust gaan noemen. ‘Een minister moet al eens iets doen om zichzelf in de kijker te plaatsen. Of om in aanmerking te komen voor een audiëntie op het Paleis. Of voor een uitnodiging voor de trouw’, schampert Yves Desmet in De Morgen (5 nov.). Maar de editorialist is evenmin mals voor de critici van Landuyt die onmiddellijk ‘goedendag en maliënkolder’ pakten om die oelewapper van antwoord te dienen. ‘Een dom idee en een even domme tegenreactie’, aldus Desmet in een commentaar die van oorzaak en gevolg een potje maakt. En bovendien totaal voorbijgaat aan de democratische reflex die de voorbije decennia meer dan nodig was (en nu nog is) om de kust Vlaams te houden.

§ JANSSENS DURFT

Patrick Janssens, de nieuwe SP-voorzitter, neemt alvast geen doekje voor de mond. Eerst houdt hij een koel, maar overtuigd pleidooi voor de republiek op het VTM-programma Schaduwkabinet. Enkele dagen later bevestigt hij in een debat op de Boekenbeurs Dirk Achtens stelling dat België gedoemd is om te verdwijnen. Zal Patrick Janssens de lijn van Norbert de Batselier volgen? Het lijkt er alvast op. Want de nieuwe voorzitter denkt, in het verlengde van Sienjaal, alvast aan een groot rood-groen, centrum-links blok. Misschien dat met deze neofiet eindelijk een debat ontstaat in Vlaanderen?

§ CHANTAGE

Politiek Franstalig België kan men niet verwijten geen klare taal te spreken. Robert Collignon (PS), minister van Begroting van de Franse Gemeenschap, verkondigde tijdens een persconferentie over het onderwijsdossier doodleuk: ‘Als we die 2,4 miljard niet krijgen, als de wet niet wordt toegepast, wat is dan nog het belang van België?’.

§ ZELFBEWUST

Is het nu ‘Vlaamse’ of ‘Belgische’ kust? Vlaams minister Renaat Landuyt verkiest het Belgische etiket. De Antwerp Business School daarentegen gaat voortaan als de ‘Flanders Business School’ door het leven. ‘We kozen voor de term Flanders in de nieuwe naam, omdat Vlaanderen bekend staat als ondernemende regio’, aldus voorzitter Gosselin. (Trends, 5 nov.)

§ NEDERLANDSE NIEUWSPRAAK

In Nederland is een wet in de maak die het bordeelverbod moet opheffen. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de taal te vernieuwen. Prostituees heten in de nieuwe wet “relaxwerkers”, een bordeel is een “relaxbedrijf” en een pooier is een “relax-ondernemer” (De Volkskrant)... Uit het noorderland waar dertig jaar geleden reeds een radiohandelaar als akoestisch adviseur werd gepromoveerd, verwachten wij nog wel meer taalhoogstandjes. Hoe gaat dit in Vlaanderen verlopen ?

§ MODE ZONDER GRENZEN

Het modehuis Armani heeft een speciale kledij ontworpen, toepasselijk “Albanees” genoemd, voor rijkelui die als ramptoeristen de vluchtelingenkampen in Macedonië en Albanië gaan bezoeken en daar als hulpverleners gefotografeerd wensen te worden. Voor vrouwen bestaat het ensemble uit een elegant kaki pantalonkostuum, voor mannen uit een grasgroen sportpak. (The Observer)...