Mythe en taboes over grijs en oud Vlaanderen

Als je een recente studie van een paar federale overheidsdiensten - Bevolkingsvooruitzichten 2007-2060 - mag geloven, zit Vlaanderen demografisch in slechte papieren. Het aandeel van Vlaanderen in de Belgische bevolking zou dalen van 57,8 naar 55,4 procent. Wordt Vlaanderen grijs, en oud? Vast wel, maar in welke mate en hoe ingrijpend, dat valt nog te bezien. Ondertussen kunnen progressieven (noodzakelijke migratie) en Franstaligen (Vlaanderen zal een jonger Wallonië nog hard nodig hebben ...) hun mythes voeden.

De studie kwam er na een nauwe samenwerking tussen de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (AD SEI) en het Federaal Planbureau (FPB). Zij werden bijgestaan door een Wetenschappelijk Begeleidingscomité bestaande uit experts uit de universitaire wereld en uit federale, gewest- en gemeenschapsinstellingen.

De totale bevolking

De Vlaamse bevolking ‘zou’ toenemen van 6 117 440 in 2007 naar 7 010 539 in ... 2060. De Waalse van 3 435 879 naar 4 324 570, de Brusselse van 1 031 215 in 2007 tot 1 327 652 in 2060.

Het aandeel van de bevolking van het Vlaams Gewest in de bevolking van België ‘zou’ dalen van 57,8% in 2007 tot 55,4%. Het aandeel van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zou 10% overschrijden:. van 9,7 naar 10,5%. Het aandeel van het Waals Gewest zou oplopen van 32,5% naar 34,2%.

De afhankelijkheidscoëfficiënt

De afhankelijkheidscoëfficiënt ((de verhouding tussen 65-plussers en 15-64 jarigen) van de ouderen zou in 2060 in Vlaanderen 48,7 bedragen (tegenover 44,7 in Wallonië en 38,5 in Brussel). Vlaanderen zou dus rekening moeten houden met gewijzigde taalverhoudingen, en als gevolg daarvan krimpende budgetten (financiering).

Maar Vlaanderen zou ook ‘hard geconfronteerd worden met de vergrijzing en vervolgens met de verdwijning van de bijzonder grote “babyboom”-generaties geboren na de Tweede Wereldoorlog. De vergrijzing is er ook in Wallonië, maar minder uitgesproken. Het vruchtbaarheidscijfer ligt er sinds lang een stuk hoger (meer kinderen).

Als die voorspellingen kloppen zullen ze ook politieke implicaties hebben (sociale zekerheid, financiering gewesten en gemeenschappen, federale begroting, ...) Als ...

Kakofonie

Elf jaar geleden (1997) publiceerde het Federaal Planbureau een demografisch onderzoek waarin het woord Vlaanderen niet één keer werd vermeld, dus zonder regionale invalshoek (De vergrijzing van de bevolking).

In 2001 publiceerde men het onderzoek Bevolkingsvooruitzichten 2000-2050 per arrondissement (verschenen op 19 december 2001). Dit document moest noodgedwongen eerder onderzoek relativeren.

Men voorspelde immers in 2001 voor 2007 10,46 miljoen inwoners. Goed geprobeerd, maar het zijn er in het inmiddels voorbije 2007 al 10,58 miljoen geworden.

Wat de langere termijn betreft, heeft men in 2001 de vroegere cijfers ‘een beetje bijgesteld’. ‘Tot enkele jaren geleden ging men er nog van uit dat de Belgische bevolking tot 2020 zou toenemen tot 10,33 miljoen, om daarna terug te zakken naar 10 miljoen in 2050’. In 2001 gokte men voor 2020 al op 10,72 miljoen en voor 2050 op 10,95 miljoen Belgen.

En weer prijs ...

Amper zeven jaar later gaat men er in nog een nieuw onderzoek (2008) van uit dat er in 2020 11,5 miljoen Belgen zullen zijn ... Een half miljoen meer dan de prognose van zeven jaar geleden. En voor 2050 noteren de voorspellende onderzoekers dat er 12,4 miljoen Belgen zullen zijn.

Prognose bevolking België (in milj.) 2020 2050

onderzoek 1997 10,3 10

onderzoek 2001 10,7 11

onderzoek 2008 11,5 12,4

Demografie kan een schitterende wetenschap zijn, maar langetermijnprospecties zijn delicaat. Men heeft de jongste jaren de immigratie duidelijk onderschat. Wat onderschatten we vandaag? Alvast dat het anders ‘kan’.

En toch...

Ook prospecties in verband met Vlaams-Waalse regionale verschillen (een krimpende kloof tussen de bevolkingscijfers en een groeiende vergrijzingskloof) zijn riskant. Maar Vlaanderen en zijn politici hoeven die niét van tafel te gooien. Indien er immers “niets” gebeurt, dan kunnen ze kloppen.

Als de Vlaamse overheid de cijfers ter harte neemt en het nodige doet (kinderbijslagen, betere voorzieningen kinderopvang, geboortepremie ...- de sp.a deed terzake al voorstellen) kan Vlaanderen het tij keren. Waarom zou een assertieve gezins- en nataliteitspolitiek een taboe moeten zijn? Voor het plezier van de progressieve immigratielobby, die graag voorbijgaat aan de maatschappelijke kostprijs van hypermigratie (huisvesting, onderwijs, sociale zekerheid in al haar facetten, inburgering ...)? Er zijn best alternatieven voor een onbezonnen en buitenmaatse opendeurpolitiek, waar ook sommige werkgevers omwille van goedkopere werkkrachten niet afkerig van zijn.

Vlaanderen heeft dus politici (en partijen) nodig die aan de toekomst denken. Gebeurt dat snel, dan wijzigt het hele plaatje, zowel inzake nataliteit als inzake vergrijzing. De twintigers van 2030 worden geboren in 2010, die van 2050 pas over een dikke twintig jaar ... Helaas zullen de politici van vandaag dan passen ...