Monarchie: stop de klok. Van A(lbert) tot Z(inzen): het verleden beeft
Jan Van de Casteele 22-07-2008
 |
Opvallend hoe rond 21 juli de minnaars van België zich uitsloven om de klok stil te zetten. Maar ze worden moe, vallen in herhaling en raken gefrustreerd.
De krachtigste quote over de monarchie lazen we bij Bart De Wever: ‘De Coburgs stonden bij elke grote historische hervormingsbeweging, zij het de antikoloniale, sociale, ethische, democratische en Vlaamse, aan de verkeerde kant. U begrijpt dat ons vertrouwen in het Paleis om nu een communautaire doorbraak te forceren, nihil is.’
In De Morgen wijst prof. Bart Maddens erop dat de Vlamingen weinig redenen hadden om 21 juli te vieren.
11 juli
Men wil al eens de Vlamingen veel fantasie toedichten als ze 11 juli herdenken. Maar op 11 juli wordt in heel Vlaanderen gefeest. En in weerwil van wat schamper gedoe over de 'mythe van de Guldensporenslag' blijft de historische waarheid dat in Kortrijk een nogal definitieve "non" werd geformuleerd tegenover de Franse pogingen om Vlaanderen te annexeren.
Zoals de historicus Marc Boone schrijft: 'De essentie is dat de Franse vorst op een essentieel punt bakzeil moest halen: het graafschap Vlaanderen is, in weerwil van alles (gebiedsverlies, belastingen, boetes) als apart vorstendom, geregeerd door een eigen dynastie, blijven bestaan. De kortstondige annexatie bij het kroondomein (1301-1302) werd door de militaire nederlaag van 1302 ongedaan gemaakt (in tegenstelling tot wat gebeurde in Normandië, Toulouse, etc...- red.). Gebied verloren in 1305 (kasselrijen) werden weer met het 'vaderland' verenigd in de context van een nieuwe politieke constructie, die van de Bourgondische hertogen (en zullen pas in de Nieuwe Tijd door de Franse vorsten worden heroverd. Uiteindelijk komt Vlaanderen via Bourgondië onder de Habsburgers terecht). Op dit terrein zijn de gevolgen van "1302" dus ook zeer verstrekkend. (Marc Boone in "De Guldensporenslag 1302", Mercatorfonds, 1302, blz. 77)
21 juli
Terug naar Maddens, die er fijntjes op wijst dat het land België in 1830 werd geboren 'uit separatisme'. Op de nationale feestdag werd in de eerste plaats de ‘glorieuze’ overwinning op de Hollandse overheersers herdacht, maar dit dan wel op de dag dat de monarchie hier werd geïnstalleerd (21 juli 1830), niet de dag waarop de grondwet werd geproclameerd (7 februari 1831).
Tijdens de jongste decennia heeft het Belgische establishment geprobeerd om een nieuw Belgisch nationalisme ingang te doen vinden (België als model van intercultureel samenleven). 'De strijd tegen het separtisme en het ‘extreme nationalisme’ dat daarop aanstuurt is het alfa en het omega van dat Belgische nationalisme. En dat valt natuurlijk moeilijk te rijmen met het feit dat België zelf het product is van een separatisme'.
Merkwaardig dus ook, aldus Maddens, dat het nieuwe belgicisme – onder meer vertolkt in het potsierlijke en militaristische 21 juligeod - de jongste jaren opgeld doet 'in artistieke en academische milieus'. Het zijn dezelfde nieuw-Belgische nationalisten die er altijd als de kippen bij zijn om de Vlaamse 11 julivieringen te ridiculiseren. En hoewel die vieringen allicht niet boven alle kritiek verheven staan, hebben ze zich wel nooit bezondigd aan protserig militarisme of aan de verheerlijking van een weinig democratische instelling als de monarchie.
Met artistieke en academische milieus bedoelt Maddens misschien wel de rist opiniemakers die niet ondervertegenwoordigd zijn in de kolommen van de Vlaamse ‘kwaliteitskranten’. We verwijzen via enkele citaten kort naar de kopmannen van die analisten, die perfect op de lijn zit van het establishment (Laken, VBO, etc...)
Hugo Camps (columnist De Morgen) spuwt zijn barokke scheldwoordjes in de richting van ‘plattelandsfrustraten’, ‘schismatieke ijdeltuiten’, ‘benepen populisten’, ‘azijnzeikers’, ‘staatsverlaters’, ‘amateurs van de ondergang’, dweept met de ‘ervaren staatsmannen’ (Dehaene, Van Miert, Michel, Verhofstadt’) om zichzelf leeg te schudden in de machteloze kreet: ‘Durft er nog wel iemand zijn schouders te zetten onder deze eenheidsstaat’. (DM, 19 juli). Hebben we gehad.
Marc Reynbeau heeft het over ‘de als een spook rondwarende overtuiging dat het opdoeken van België dan wel een geschikte oplossing zou zijn’. Dat is ‘een natte droom van Vlaamse extremisten’, want biedt geen redelijke oplossing voor Brussel of de staatsschuld. Niet helemaal onterecht, die stokpaardjes van Reynebeau, maar absoluut niet onoverkomelijk (specifiek statuut, Tjechisch scenario). (DS, 16 juli)
Rik Torfs vertrekt vanuit het axioma dat splitsen verkleint, maar ook verarmt. ‘België is klein. Maar Vlaanderen en Wallonië en Brussel (sic) zijn het nog in sterkere mate. Ze zijn te klein om in te wonen. Wie niet langer in België is, en dus alleen Waal wordt of Vlaming, verliest een dubbelzinnigheid die slechts weinig grote landen is vergund. Alsof een onafhankelijk Vlaanderen een (culturele) muur zou optrekken aan zijn grenzen. ‘Overschrijd de taalgrens’, zo besluit Torfs. Met uitzondering van wat spektakel in Brussel, is het culturele leven in dit land compleet gesplitst. Kijken beide regio’s dan niet over de grenzen? En zijn het niet vooral de Franstaligen die – terecht of ten onrechte - weinig zin hebben in het Nederlands?
Carl Devos (politoloog U Gent) start met ‘Een akkoord zit er voor de verkiezingen van 2009 niet meer in’. Tot hier kunnen we nog volgen. ‘Een compromis à la Belge’ noemt Devos ‘onvermijdelijk’. En ‘wie denkt BHV en dit land zonder overleg te forceren zal altijd verliezen’. ‘Als Vlaanderen de parlementaire weg die is ingezet volgt, verliest het België’. Et alors? Ook de angst van Devos voor verkiezingen (‘geen gezonde optie’) is vreemd. Ze leiden immers tot ‘nog meer radicalisering’? Et alors? De democratie hoeft niet bang te zijn, de staat die op sterven ligt misschien wel. Devos wil sp.a mee in het bad van de tripartite, ‘een tijdelijke overgangsregering van nationale unie’. Dus ‘blaas Leterme I nieuw leven in’ en organiseer federale verkiezingen in 2009, met duidelijke programma’s. Die moeten dan een uitkomst bieden. Hoop doet leven, maar helemaal gerust is hij er niet in. Als een akkoord er dan niet inzit, is dit België finaal voorbij. ‘Franstaligen kunnen die democratisch gemandateerde Vlaamse wil niet oneindig blokkeren. Als het dan niet lukt, dan is het tijd voor een plan dat zich niet meer om fatsoen en legaliteit zal kunnen bekommeren’. We vrezen dat de Vlamingen nu al hun keuze hebben gemaakt. (DS, 16 juli)
Arno (tenor): ‘Vroeger waren de Belgen underdogs. Nu heb je Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Fuch, vent, België bestaat alleen nog op papier’. Ook Arno vindt België bevruchtend. ‘Het beste van al die verschillende invloeden...bracht fantastische kunstenaars voor’. Als bewijs volgt een lijstje Waalse (sic) zangers... Voorts volgt een gejammer over de splitsing van Sabam, Amnesty International, Rode Kruis... Van BHV snapt Arno ‘geen zak’. Dat volstaat om alle maatregelen in de Rand af te schieten. ‘Brel had gelijk toen hij Les Flamandes zong’... (DM, 19 juli)
Geert Buelens (hoogleraar Utrecht) is ook altijd goed voor wat rare gedachten. CD&V won de verkiezingen van 2007 maar had het ‘nauwelijks over communautaire kwesties gehad’. Tja, De Wever moet vermomd tot het kartel zijn toegetreden. We willen Buelens wel eens een lijstje VL-quotes van CD&V bezorgen... De stelling dat Leterme niét won omwille van een Vlaams profiel van zijn kartel is duidelijk doorgepraat in de salons van Pavia en B-Plus (Sinardet in DM, 16 juli; Zinzen in DS, 22 juli, maar dit terzijde)... Leuk om lezen: Buelens wil wél nieuwe verkiezingen, omdat hij ‘gelooft’ in de nogal lachwekkende peiling van Marc Swyngedouw (9% separatisten). Buelens heeft een open kijk op debatten: ‘Nodig alleen kandidaten uit als ze een totaalvisie hebben’... Hopelijk bedoelt de flinke democraat hiermee niet de openbare omroep?. Ook fris is zijn pleidooi voor een ‘rompkabinet’. Buelens zegt zelf wat hij verkoopt: ‘naïeve therapeutenpraat’. We spreken hem niet tegen (DM, 16 juli)
Marc Hooghe (politoloog, KU Leuven) wou in de 21-julidagen duidelijk de grootste onzin uitkramen. ‘Een breuk zou tot onnoemelijk veel schade leiden’ omdat ‘het economisch weefsel (bedrijfsleven, financiële structuur, infrastructuur...) van de deelgebieden zo sterk met elkaar is vergroeid’. Wablief? Financiële structuur? Is de ‘frank’ van Hooghe nog niet gevallen? De economische, sociale, politieke en culturele kloof tussen noord en zuid is inderdaad niet groot, ze is gigantisch. Het institutioneel ‘weefsel’ België betonneert al tientallen jaren hypertransfers zonder resultaat richting Wallonië, niet meteen de beste weg naar herstel, zo is gebleken. En heeft Hooghe te veel naar fictie gekeken op tv? Zou de Belgische infrastructuur doorkliefd worden met muurtjes? Hooghe houdt van vergelijkingen (Québec, Catalonië), maar vergeet dat de autonomisten daar moeten opboksen tegen een meerderheid. Dat is hier even anders. Trouwens nog even afwachten of Schotten of Basken niet evenzeer op weg zijn naar soevereiniteit... Als Leterme lang onderhandelt, krijgt hij van Hooghe bakken kritiek. Nu zijn partij de korte bocht lijkt te kiezen preekt hij voor ‘langer onderhandelen’. (DS, 15 juli)
Rik Pinxten (Vooruitgroep) heeft het over ‘kampdenken’, over ‘wederzijdse diabolisering’ en ‘communautair gehannes’. Duidelijk zo? We horen hem graag pleiten (maar aan de verkeerde kant van de taalgrens) voor twee- en meertaligheid. Daarvan zal hij vooral de Franstaligen moeten kunnen overtuigen. Bovendien vindt hij een paar alinea’s verder dat er ‘soepelheid inzake taalgebruik’ moet zijn. Hij heeft het over meervoudige identiteit, maar behoudt met net iets te veel vuur de ‘nationale’ laag. Vervolgens stort zich alle ellende van de wereld over hem en pleit hij voor het behoud van België ‘als enig mogelijke solidariteitsniveau’. Alsof een Vlaams niveau niet volwassen genoeg is om zelf een sociaal beleid te voeren. Het zal misschien niet perfect samenlopen met dat wat de cultuurwetenschapper zou willen opleggen, maar die zal graag aanvaarden dat democratie een kwestie van evenwicht is? (DM, 15 juli)
Walter Zinzen (ex-VRT, B-Plus) spartelt ‘moedeloos’ tegen. De Vlamingen mogen hun meerderheid niét gebruiken, want ‘dat heeft niets met democratische bekommernissen te maken’. Ook hier de getelefoneerde vraag of het kartel wel met zijn Vlaams programma won in 2007? (zie hoger). Of ‘Vlaanderen wel zo unaniem achter die staatshervorming staat’? ‘k Ga ’t zeggen, Walter: natuurlijk niet. Maar een veel kleinere minderheid, waar jij met je B-Plus toe behoort, wil een status-quo. Spijtig, he? Vervolgens komt de vaststelling dat alleen een federale (lees: unitaire) kieskring een ‘visie op het nieuwe België’ kan uitdragen. Ook Zinzen heeft het lesje geleerd: alleen hij en zijn gelijkgezinden hebben blijkbaar ‘een globaal plan’. Ja, een betonlaag rond taalvernederingen en geldstromen. Zinzen eindigt met de mare dat hij als BHV-inwoner toch zo graag PS zou stemmen. De Gravensteners ‘willen mij en vele anderen dit voorrecht afpakken’. Wellicht springt Di Rupo nu een gat in de lucht?
Terug naar de artikelenlijst.