Plan na-B: van mogelijkheid tot noodzaak
Peter De Roover 16-07-2008
 |
De Franstalige houding van totale blokkering maakt het ernstig nemen van een Plan na-B ('na-België') noodzakelijk. 'Ook wie de Vlaamse onafhankelijkheid niet als beste oplossing ziet, moet nu erkennen dat dit alternatief niet langer afgedaan kan worden als onrealistisch gedaas van dogmatici', aldus Peter De Roover in een opiniestuk in De Standaard.
Opiniestuk Peter De Roover, De Standaard, 16 juli 2008
Gespeeld en verloren. Dat besluit geldt voor iedereen. Het Vlaams Kartel wilde met de kracht van een grote verkiezingsoverwinning een stevige staatshervorming doordrukken. Het is niet gelukt. Vlaanderen blijft bekaaid achter. De Franstalige partijen wilden (hun visie op) België redden door halsstarrig elke aanpassing te blokkeren en hun klassieke chantagetactiek nog eens uit te proberen, maar bewezen daarmee dat dit land niet meer werkt. België blijft bekaaid achter. De uitzichtloze crisis duurt voort. Iedereen blijft bekaaid achter. De prijs van België loopt fors op. Vooraleer een antwoord te zoeken op de vraag 'wat nu?', moeten toch enkele elementen in herinnering gebracht worden. Eén: hoe men ook over de rol van Leterme mag denken, niet hij is de oorzaak van de crisis. Geen enkele andere politicus was verder geraakt dan een akkoord-om-niet-akkoord-te-gaan, genre Verhofstadt. Twee: de indruk dat de Vlaamse partijen zichzelf hebben vastgereden in een groeiend radicalisme, botst met de feiten. Voor de verkiezingen werden de vijf consensusresoluties van het Vlaams parlement en de onverwijlde splitsing van BHV naar voren geschoven. Die vijf resoluties werden dan 'uitgangspunten', er kwam een regering zonder splitsing van BHV, de ene vervaldag volgde op de andere, naarmate de gesprekken vorderden, zakte de Vlaamse lat tot op en zelfs onder de pijngrens. Dat de Vlamingen geen toegevingen wilden doen, is een mythe. Het driegangenmenu werd een vette vis, de vette vis een sprotje, de sprot een borrelhapje, het borrelhapje een menukaart. Maar zelfs die welwillendheid mocht niet baten. Verder dan een vage belofte om te blijven praten over iets in een verre toekomst dat misschien een beetje staatshervorming zou mogen heten, kregen de Franstalige partijen niet. Drie: In de laatste dagen en uren voor Letermes ontslag gaf de CD&V-achterban de doorslag. Fractieleden, leden en kiezers - die 'dicht bij de mensen' staan - maakten duidelijk dat de partij alle geloofwaardigheid zou verliezen en een electoraal debacle mocht verwachten als ze haar verkiezingsprogramma volkomen zou negeren. Dit is een zeer goede zaak voor de democratie. De politieke keuze werd dit keer niet gemaakt door een kleine groep besluitvormers. Het bredere publiek speelde nadrukkelijk mee. Sommigen noemen zoiets populisme. Democratie lijkt een meer passende term. De politieke crisis - het gevolg van de onoverbrugbare politieke kloof tussen noord en zuid - is van een bijzondere orde. Dezelfde regering vormen met een andere premier, een andere regering vormen, nieuwe verkiezingen uitschrijven: de klassieke formules hebben afgedaan om diverse redenen. De rek is er uit, het Belgische systeem zit klem in de eigen fuik van halfbakken oplossingen uit het verleden en wettelijke blokkeringstechnieken van de minderheid. De oproep van de VBO-voorzitter om de communautaire vraagstukken te bevriezen en zich bezig te houden met de 'echte problemen' geeft blijk van een totaal gebrek aan staatsmanschap en zit gewrongen in de kortetermijnvisie die België al decennia beheerst en ons tot deze patstelling heeft gebracht. Uiteraard komt deze crisis ongelegen. Uiteraard moet er ruimte komen om voluit met de sociaal-economische problemen bezig te kunnen zijn. Daar gaat het project van (meer) Vlaamse en Waalse autonomie juist over. Kiezen voor de struisvogelaanpak maakt de volgende crisis nog erger. Nu dringen zich op korte termijn twee zaken op. Ten eerste moeten de Franstalige partijen een antwoord geven op de vraag of zij nog verder willen met een België waarin BHV gesplitst is, de deelgebieden ruime bijkomende bevoegdheden krijgen en de gewestgrenzen gerespecteerd worden. De wil van de Vlaamse partijen aan de onderhandelingstafels om België nog een kans te geven, is het voorbije jaar overduidelijk gebleken. Zij deden verregaande pogingen om wat nodig is voor Vlaanderen te verzoenen met het Belgische feit. Ze konden de kwadratuur van de cirkel niet vinden. Ten tweede maakt de Franstalige houding van totale blokkering het ernstig nemen van een Plan na-B ('na-België') noodzakelijk. Ook wie de Vlaamse onafhankelijkheid niet als beste oplossing ziet, moet nu erkennen dat dit alternatief niet langer afgedaan kan worden als onrealistisch gedaas van dogmatici. De politieke feiten leren dat het pleidooi voor één Belgisch project steeds meer onrealistisch gedaas van dogmatici is geworden. Het is vandaag een zaak van Vlaams-democratisch staatsmanschap dat alle Vlaamse partijen de angst voor de eigen schaduw afwerpen en duidelijk maken aan de Franstaligen dat Plan na-B een realistische optie is geworden. Het status-quo is voor Vlaanderen (en Wallonië overigens) nefast. Bewegen binnen België kan blijkbaar niet meer. 'Ons laatste bod' (dixit Marianne Thyssen) werd verworpen. Wie blijft weigeren Plan na-B te overwegen, dreigt alle greep op de gebeurtenissen te verliezen en veroordeelt zichzelf tot de rol van konijn dat naar een lichtbak staart. Peter De Roover is politiek secretaris Vlaamse Volksbeweging
Terug naar de artikelenlijst.