Harde waarschuwing Vlaamse proffen: met een "corridor" valt niet te lachen...
Jan Van de Casteele 23-06-2008
 |
Het scenario van een 'corridor' tussen Ukkel en Waterloo die Brussel met Wallonië verbindt, wordt her en der schamper onthaald. Die ‘pasmunt’ voor de splitsing van de kieskring BHV is helemaal niet zo onschuldig. Komt Wallobrux er, dan zou 1,35 miljard euro netto aan belastinggeld van Vlaanderen richting Brussel kunnen verhuizen. Dat zeggen de hoogleraren/professoren Koen Algoed (Brussel), Dirk Heremans, Theo Peeters en Paul Van Orshoven (Leuven).
Wie lacht er met "de corridor"? Zes vierkante kilometer bos met enkele huizen op de weg naar Waterloo, de Vlaamse media maken er bijna een ludiek evenement van. Economen en juristen voelen zich nauwelijks aangesproken.
Wie lacht er niet mee?
Voor de Franstaligen is het de lijm tussen Wallonië en Brussel. Franstalige topeconomen en internationale juristen maken allerlei berekeningen en ontwerpen staatsrechtelijke scenario's.Voordeel van Brussel (voor Wallonië) ‘Dertig jaar economische autonomie heeft de economische achteruitgang van Wallonië niet kunnen keren, integendeel. Dan maar aansluiting zoeken bij metropool Brussel'(kenniseconomie, hoogwaardige diensteneconomie). ‘Lees er maar de internationaal gereputeerde regio-econoom Jacques-François Thisse (UCL) op na, die het team Franstalige economen aanvoert. Bovendien zullen bij een oplevend en alsmaar duurder stadscentrum Brussel de sociaal-financiële problemen wel automatisch emigreren naar de Vlaamse rand rond Brussel. Naar het voorbeeld van de Parijse banlieues?’, zo klinkt de waarschuwing van de Vlaamse professoren.
Voordeel van splitsingscenario (voor Wallobrux: ‘Op dit ogenblik wordt een gedeelte van de personenbelasting toebedeeld aan de gewesten en gemeenschappen op basis van het woonplaatsprincipe. Dat is niet onlogisch, omdat de personenbelasting een zeer wel lokaliseerbare belasting is in functie van de woonplaats. Die belastingen dienen overwegend om de publieke goederenvoorziening te financieren, en de belastingplichtige geniet grosso-modo 80 procent van zijn publieke uitgaven waar hij woont en 20 procent waar hij werkt.
Het werkplaatsprincipe
Brussel ijvert al lang voor toepassing van het werkplaatsprincipe. 'Dat zou betekenen dat de 229.705 Vlaamse pendelaars, netto 193.552 pendelaars als we de Brusselse pendelaars naar Vlaanderen in mindering brengen, in Brussel zouden belast worden.' Netto: 1.350 miljoen euro belastinggeld zou van Vlaanderen naar Brussel kunnen verhuizen.’
Financieringswet
Directe gevolgen werkplaatsprincipe Binnen huidige financieringswet: onmiddellijk 350 miljoen euro minder inkomsten voor Vlaanderen. 'Naargelang men in de toekomst de gewesten meer en meer fiscaal wil responsabiliseren en dotaties vervangen door personenbelasting - een terechte Vlaamse eis overigens - kan bij overdracht van 50 procent van de personenbelasting het verlies voor Vlaanderen oplopen tot 700 miljoen euro.'
Waarom nu plots wel werkplaatsbeginsel? Omdat Wallonië er met 126.387 pendelaars naar Brussel (netto 105.598) ook substantieel bij te verliezen had. Binnen 'Wallo-Brux' geldt dit bezwaar niet langer.
Conclusie: Wallobrux om de centen! Wallonië en Brussel kunnen samen pokeren voor toepassing van het werkplaatsprincipe en de eventuele opbrengst uit Vlaanderen verdelen.
De inning van de personenbelasting volgens werkplaats is volgens de Vlaamse professoren 'een internationale regel die van toepassing is tussen soevereine landen. Ironisch genoeg wordt dat beginsel automatisch van toepassing bij een onafhankelijk Vlaanderen, respectievelijk Wallonië-Brussel'.
Hoe zou Vlaanderen kunnen reageren? Door enkele tienduizenden Vlaamse ambtenaren uit Brussel weg te trekken en Brussel als hoofdstad op te geven. 'Maar dat kan de factuur van 1.350 miljoen euro hoogstens met enkele honderden miljoenen verlichten'.
En nog meer: sociale zekerheid
'Logischerwijze worden in die hypothese ook de socialezekerheidsbijdragen voor de pendelaars ten belope van ongeveer anderhalf miljard euro in Brussel geïnd. Voorts is er nog het grote aandeel van Brussel in de vennootschapsbelasting. Het is hier niet aan de orde een volledige kosten-batenafweging te maken. Hoe dan ook zou een dubbelbelastingsverdrag moeten worden onderhandeld om de burger geen tweemaal te belasten. In elk geval maakt Wallo-Brux annex corridor de hypothese van de onafhankelijkheid van Vlaanderen minder afschrikwekkend voor de Franstaligen', stellen Van Orshoven en co.
Ze noemen hun ruwe cijfers 'uiteraard tentatief', maar hoe dan ook brengt de corridor 'Wallo-Brux' het geschetste scenario meer nabij. De gewijzigde geopolitieke situatie zal de onderhandelingssituatie en financiële aspiraties van de Franstaligen bij de verdere staatshervorming heel wat aanscherpen.
'Zouden ook de Vlamingen niet best hun huiswerk nauwkeurig maken, vooraleer de bazuinen te laten schallen over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. Mogen we wel zo luchthartig omgaan met corridorscenario's in het licht van de toekomstige welvaart in Vlaanderen?', zo besluiten ze hun oproep.
Koen Algoed is docent aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. Dirk Heremans, Theo Peeters en Paul Van Orshoven zijn hoogleraar aan de KULeuven. (Bron: De Tijd, 20 juni 2008)
Terug naar de artikelenlijst.